Chả giò và gỏi cuốn là hai món ăn rất được yêu thích của ẩm thực Việt Nam — một bên nóng giòn quyến rũ, một bên thanh mát dịu dàng, nhưng cả hai đều mang theo hồn quê và sự tinh tế của người Việt.
Chả giò vừa vớt ra khỏi chảo đã nghe mùi thơm lan đầy gian bếp. Lớp bánh vàng ruộm, mỏng tang ôm lấy nhân thịt, miến, nấm mèo, cà rốt… cắn một miếng nghe tiếng giòn rôm rốp thật vui tai. Cái béo thơm của thịt quyện cùng vị ngọt tự nhiên của rau củ, chấm thêm chút nước mắm pha chua ngọt, vài lát ớt đỏ cay cay, bỗng thấy cả vị quê nhà như tan ra nơi đầu lưỡi. Chả giò không chỉ ngon bởi hương vị, mà còn ngon bởi cảm giác sum vầy — những chiều mưa, những ngày Tết, những bữa cơm có tiếng cười gia đình.
Nếu chả giò là ngọn lửa ấm áp thì gỏi cuốn lại giống một làn gió nhẹ của phương Nam. Bánh tráng mềm ôm lấy tôm đỏ au, thịt ba chỉ trắng hồng, bún tươi, hẹ xanh và rau sống mướt mắt. Tất cả cuốn lại thật thanh sạch và tinh khôi. Khi chấm vào chén tương đậu phộng sánh mịn hay nước mắm chua ngọt, vị ngon trở nên hài hòa đến tuyệt vời — tươi mát, nhẹ nhàng nhưng đậm đà khó quên. Ăn gỏi cuốn là cảm nhận được cả sự khéo léo và tinh thần thanh tao trong ẩm thực Việt.
Hai món này được người Mỹ yêu thích. Họ gọi hai món này và các loại cuốn khác bằng một tên: Spring roll ( có nghĩa là cuốn mùa Xuân). Tất cả các nhà hàng Việt Nam ở Mỹ đều có bán hai món này. Tên “spring roll” xuất phát từ Trung Quốc. Món này vốn liên quan đến lễ đón mùa xuân, người dân ăn những cuốn bánh mỏng có nhân rau đầu mùa xuân, nên được gọi là “cuốn mùa xuân” (spring roll). Khi các món ăn Việt Nam, Trung Hoa và nhiều nước châu Á được giới thiệu ở Mỹ, người Mỹ thường dùng từ “spring roll” để chỉ các loại cuốn tương tự.
Ngày nay tại Mỹ, nhiều nhà hàng Việt Nam phân biệt rõ:
– Chả giò: Vietnamese Egg Rolls hoặc Fried Spring Rolls.
– Gỏi cuốn: Fresh Spring Rolls hoặc Summer Rolls.
Ở Phú Yên, quê tôi có một món cuốn độc đáo đó là : Chả ram. Họ cuốn một con tôm tươi, rồi bỏ vào một chảo dầu đang sôi , khi bánh tráng vàng, họ vớt ra. Ăn chả ram, người khó tính mấy cũng khen ngon .
Ba món ăn, ba phong vị khác nhau, nhưng đều khiến người ta nhớ mãi. Có những người đi xa hàng chục năm, chỉ cần nghe tiếng dầu reo của chả giò, chả ram, hay nhìn đĩa gỏi cuốn xanh tươi là lòng đã rưng rưng nhớ quê hương. Bởi trong mỗi cuốn chả giò, mỗi cuốn chả ram hay mỗi cuốn gỏi cuốn, không chỉ có vị ngon — mà nó còn có gói cả ký ức, tình thân và linh hồn của đất Việt.
Những câu ca dao về nem – giò đất Thăng Long:
Ai về làng Vẽ mua nem
Qua Chèm giò chả mua em làm quà
Đây là câu ca dao dân gian miền Bắc, ca ngợi đặc sản nem Vẽ và giò Chèm của Hà Nội xưa. Câu này được nhiều sách và bài khảo cứu về ẩm thực Thăng Long nhắc lại.
Ngoài ra còn có câu:
Giò Chèm ai gói xinh xinh
Nắm nem làng Vẽ đậm tình nước non”
Xuất hiện trong bài viết khảo cứu về đặc sản Hà Nội xưa của báo Tuổi trẻ Online
VỊNH CHẢ GIÒ – Tô Công Đáng- 12/5/2026
🦩
Bánh mỏng ôm đầy vị mặn nồng
Nhân tôm thịt quyện nấm thơm bông
Lửa reo chảo nóng vàng muôn cuốn
Khói quyện chiều quê ấm mọi lòng
Rau sống, chuối xanh tăng vị ngọt
Mắm chua, ớt đỏ dậy hương đồng
Tha phương vẩn nhớ mùi giò rán
Bỗng thấy hồn quê, bếp lửa hồng
ODE TO FRIDED SPRING ROLLS- Tô Công Đáng – 10/6/2026
Thin wrappers hold the savory delight
Shrimp and pork with mushrooms blend just right
Golden rolls dance in the sizzling flame
Warm village evenings softly call their name
Fresh garden herbs bring sweetness cool and green
Tangy fish sauce glows with chili sheen
Far from home, fried rolls still haunt the soul
And hearth-fire memories rise, tender and whole
TTS (Tô công Đáng) 🦩✒️
