Ô quê Phú Yên tôi bánh xèo không chỉ là một món ăn dân dã mà còn là hương vị của quê nhà, của ký ức và tình người xứ Nẫu.
Nếu bánh xèo miền Tây to tròn, vàng ruộm như mặt trời phương Nam, thì bánh xèo Phú Yên lại nhỏ nhắn, mộc mạc, mang một vẻ duyên thầm rất riêng. Những chiếc bánh chỉ bằng cái nắp nồi, nằm xinh xắn trên khuôn đất nóng đỏ, phát ra tiếng “xèo” vui tai — âm thanh đã đi vào đời sống người dân miền Trung như một phần của nhịp sống quê hương.
Điều đặc biệt nhất của bánh xèo Phú Yên là lớp vỏ trắng ngà làm từ bột gạo nguyên chất, không pha nghệ vàng như nhiều nơi khác. Vì vậy bánh có độ dẻo nhẹ nhưng vẫn giòn thơm nơi mép bánh. Nhân bánh thường là tôm, mực tươi rói từ biển Tuy Hòa, đôi khi thêm chút thịt ba chỉ, giá đỗ hay hành lá xanh non. Hải sản vừa đánh bắt còn đượm vị mặn mòi của biển khiến chiếc bánh bình dị mà thơm ngon khó quên.
Ăn bánh xèo Phú Yên cũng là cả một nghệ thuật. Người ta đặt chiếc bánh nóng hổi lên lá cải xanh hay rau sống, thêm vài cọng rau thơm, lát chuối chát, khế chua rồi cuốn lại thật khéo. Tất cả hòa quyện trong chén nước chấm đặc trưng của xứ Nẫu — khi là mắm đục đậm đà, khi là mắm tỏi ớt cay nồng. Vị giòn của bánh, vị ngọt của tôm mực, vị thanh của rau và vị mặn mòi của nước mắm tạo nên một bản hòa âm dân dã mà sâu sắc. Ngoài ra có một cách ăn bánh xèo khác là bánh xèo được cuộn tròn trong một cái bánh tráng thấm nước, có cả rau , cuộn thành một cuộn tròn.
Bánh xèo Phú Yên không cao sang như những món yến tiệc, nhưng chính sự bình dị ấy lại làm nên sức sống lâu bền. Nó gợi nhớ những chiều mưa miền Trung, cả gia đình quây quần bên bếp lửa đỏ hồng, nghe tiếng bánh reo vui trong chảo nóng. Với người xa quê, chỉ cần nghe mùi bánh xèo thơm lên trong gió cũng đủ thấy lòng mình chùng xuống vì nhớ quê nhà.
Có lẽ vì thế mà ai từng đến Phú Yên đều khó quên món ăn nhỏ bé ấy. Bánh xèo nơi đây không chỉ nuôi no cái bụng, mà còn nuôi cả tình quê trong lòng người lữ khách.
Bài thơ: Hương vị bánh xèo Phú Yên
(Tác giả khuyết danh)
Khuôn đất nung xèo xèo lửa rực
Thơm phức mùi hành, mực với tôm
Bánh đúc khuôn tròn màu trắng muốt
Cuộn bánh tráng mềm, chấm nước mắm nêm
Người đi xa xứ lòng nhung nhớ
Tiếng đổ xèo xèo vọng thức đêm
Phú Yên xứ sở tình sâu nặng
Ăn miếng bánh xèo, ấm dạ thêm
BÁNH XÈO – Tô công Đáng – 4/15/2024
🦩
Chảo nóng, dầu sôi bật tiếng xèo
Nghe vui như suối chảy, thông reo
Dàn ra lởm chởm: tôm, rau giá
Xếp lại nhăn nheo: bột, mở heo
Giá sống, rau thơm thêm nước chấm
Cải non, xà lách trộn dưa leo
Quê người món lạ Tây, Tàu, Nhật
Ta vẫn say mê món bánh xèo
VIETNAMESE PANCAKES
🦩
The pan is hot, the oil sizzling
It sounds a joyful river flowing, and pine tree ringing
Spread out, shrimp, and bean sprouts sprawl
Fold together, the flour, and lard oil
Raw bean sprouts, herbs, dipping sauce unite
Baby cabbage, mixed cucumber salad bright
New land , strange dishes, worldwide delight
I’m still passionate about banh xeo, right
TTS (Tô công Đáng) 🦩✒️
