Truyện ngắn Lê Hương
( Viết trong ngày gia đình& cuộc sống)
Ngày con gái lên xe hoa, mẹ không khóc.
Mẹ chỉ đứng nép bên hiên nhà, tay lần mãi vạt áo nâu đã bạc màu, nhìn con trong chiếc áo dài đỏ bước lên chiếc xe hoa đang đợi ngoài cổng.
Người ta bảo con gái lấy chồng là ngày vui nhất đời người.
Mẹ cũng cười.
Mẹ cười nhiều hơn tất cả mọi ngày.
Chỉ có điều, khi đoàn xe khuất sau rặng tre cuối làng, mẹ quay vào nhà thật nhanh, khép cửa rồi ngồi xuống chiếc giường con từng ngủ suốt hai mươi mấy năm.
Trên gối vẫn còn vương một sợi tóc dài.
Mẹ đưa tay nhặt lên, đặt vào lòng bàn tay, rồi bất chợt quay mặt đi.
Ngoài sân, bố con đang lúi húi dọn những chiếc bàn cưới.
Ông hỏi:
Bà làm gì trong ấy mà lâu thế?
Mẹ đáp vọng ra:
Tôi dọn lại phòng con bé.
Bố con im lặng.
Ông biết căn phòng ấy chẳng có gì phải dọn.
Mẹ chỉ cần một lý do để được ngồi thêm một chút trong khoảng trời riêng của đứa con gái vừa rời khỏi mái nhà.
Nhà chồng con cách quê gần một ngàn cây số.
Ngày trước, mỗi lần con đi học xa vài chục cây, mẹ đã đứng ngoài cổng nhìn theo đến khi bóng con khuất hẳn.
Bây giờ con đi lấy chồng, khoảng cách ấy dài hơn rất nhiều.
Ngày con gọi điện báo:
Mẹ ơi, cuối tuần này vợ chồng con không về được.
Mẹ cười:
Ừ, công việc bận thì thôi. Bao giờ rảnh hãy về. Đường xa lắm, đi lại mệt.
Con hỏi:
Mẹ có buồn không?
Mẹ cười lớn hơn:
Buồn gì! Con gái lấy chồng phải lo cho gia đình mình chứ. Mẹ ở nhà có bố con rồi.
Nói vậy, nhưng sau khi cúp máy, mẹ vẫn đứng rất lâu bên chiếc điện thoại.
Bố con từ ngoài sân bước vào, thấy vậy chỉ hỏi:
Con bé không về à?
Mẹ lắc đầu.
Không.
Rồi mẹ quay sang:
Ông ăn cơm chưa?
Bố con nhìn mẹ, chẳng nói gì.
Ông biết từ ngày con gái đi lấy chồng, câu hỏi “ăn cơm chưa” của mẹ thường chẳng dành cho ông.
Nó là cách mẹ giấu một câu khác:
“Bao giờ con về?”
Mùa đầu tiên con không về ăn Tết, mẹ vẫn chuẩn bị cho con một nồi bánh chưng nhỏ.
Bố con thấy vậy, ngạc nhiên:
Nó không về mà bà gói làm gì?
Mẹ đáp:
Thì năm nào chẳng gói.
Mẹ gói sáu chiếc.
Năm ấy, nhà chỉ còn bốn người lớn và hai đứa cháu nhỏ của anh trai con.
Đến chiều ba mươi, mẹ lấy hai chiếc bánh đẹp nhất, lau sạch rồi cho vào túi.
Bố hỏi:
Gửi cho con bé à?
Mẹ gật đầu.
Mai nhờ xe khách gửi lên.
Bố nhìn mẹ, thở dài:
Tết nhất gửi bánh chưng đi xa thế, đến nơi chắc nó cũng chẳng còn ngon.
Mẹ cười:
Bánh không ngon thì ăn món khác. Miễn là nó biết ở nhà mẹ vẫn để phần.
Một năm sau, con báo tin mình có thai.
Mẹ vui đến mức cả buổi sáng chẳng làm được việc gì.
Mẹ gọi điện cho con liên tục:
Nghén có nhiều không?
Ăn uống được không?
Có đau lưng không?
Đừng làm việc nhiều quá nhé!
Con cười:
Mẹ hỏi như bác sĩ ấy.
Mẹ cũng cười:
Mẹ từng đẻ con ra mà.
Rồi mẹ lặng lẽ ra chợ.
Mẹ mua một ít đồ sơ sinh, mấy bộ quần áo nhỏ xíu, đôi tất len, chiếc khăn mềm.
Người bán hàng hỏi:
Mua cho cháu ngoại hả chị?
Mẹ cười:
Ừ.
Bà chủ nhìn đống đồ trên tay mẹ:
Chị mua nhiều vậy?
Mẹ cúi xuống vuốt chiếc áo bé xíu.
Tôi sợ nó ở xa, không có mẹ bên cạnh.
Câu nói ấy khiến bà chủ hàng im lặng.
Ngày cháu ngoại chào đời, mẹ không ngủ cả đêm.
Con gọi điện, giọng mệt nhưng hạnh phúc:
Mẹ ơi, con sinh rồi. Là con gái.
Mẹ bật khóc.
Cháu có khỏe không?
Khỏe mẹ ạ.
Còn con?
Con cũng khỏe.
Mẹ lau nước mắt:
Thế là tốt rồi.
Mẹ muốn nói: “Mẹ lên với con nhé.”
Nhưng rồi mẹ nhìn sang bố con đang ngủ.
Ông vừa trải qua một đợt bệnh, đi lại khó khăn.
Mẹ chỉ nói:
Khi nào thu xếp được, mẹ sẽ lên thăm hai mẹ con.
Con cười:
Vâng, mẹ cứ ở nhà chăm bố. Con có chồng con rồi.
Cúp máy, mẹ ngồi rất lâu bên cửa sổ.
Bà ngoại ở quê xa.
Cháu ngoại ở một nơi rất xa.
Giữa hai đầu nỗi nhớ là cả một quãng đường mà tuổi già của mẹ không còn dễ dàng đi qua
Ba tháng sau, mẹ bắt xe lên thăm con.
Mẹ mang theo một túi lớn nào gạo nếp, ruốc thịt, mấy hũ dưa cà, vài bộ quần áo cho cháu và một chiếc chăn mỏng tự tay may.
Con vừa mở cửa đã ôm chầm lấy mẹ:
Mẹ!
Mẹ nhìn con một lượt rồi hỏi:
Sao gầy thế?
Con cười:
Con vẫn thế mà.
Mẹ không nói.
Mẹ nhìn căn phòng nhỏ, nhìn đứa cháu đang ngủ, rồi khẽ kéo chăn lên cho cháu.
Đêm ấy, mẹ ngủ cùng con gái.
Hai mẹ con nằm cạnh nhau như ngày con còn bé.
Con bất chợt hỏi:
Mẹ có nhớ con không?
Trong bóng tối, mẹ cười:
Nhớ gì mà nhớ. Con lấy chồng rồi, phải lo gia đình chứ.
Con quay mặt vào tường.
Một lúc sau, mẹ nghe tiếng con sụt sịt.
Mẹ đưa tay sang, nhẹ nhàng đặt lên tóc con.
Ngủ đi con.
Bàn tay mẹ vẫn mềm như ngày nào.
Chỉ có những ngón tay đã gầy đi rất nhiều.
Con nắm lấy tay mẹ.
Lúc ấy, con mới nhận ra bàn tay từng tết tóc, giặt áo, nấu cơm, bón từng thìa cháo cho mình… nay đã nổi rõ những đường gân xanh.
Con hỏi khẽ:
Tay mẹ sao gầy thế?
Mẹ cười:
Già rồi thì nó vậy.
Con siết tay mẹ.
Không ai nói thêm.
Nhưng cả hai đều thức rất lâu.
Ngày mẹ trở về quê, con đứng ở cửa tiễn.
Mẹ cứ dặn đi dặn lại:
Nhớ ăn uống cho đủ.
Đừng thức khuya.
Chồng con đi làm về thì nhớ giữ sức khỏe cho nhau.
Có chuyện gì cứ gọi mẹ.
Con cười:
Con biết rồi.
Xe bắt đầu lăn bánh.
Mẹ ngồi bên cửa sổ, vẫy tay.
Con chạy theo một đoạn.
Đến khi xe rẽ qua góc phố, con mới quay lại.
Bỗng nhiên con hiểu:
Từ ngày mình lấy chồng, mẹ chẳng còn giữ con bằng những lời níu kéo.
Mẹ chỉ giữ con bằng những câu hỏi rất nhỏ:
“Ăn cơm chưa?”
“Có mệt không?”
“Bao giờ về?”
Và bằng những thứ mẹ luôn để dành trong căn bếp quê nhà.
Năm ấy, bố con mất.
Mẹ gọi điện cho con lúc gần nửa đêm.
Giọng mẹ bình tĩnh đến lạ:
Con à… bố mất rồi.
Con chết lặng.
Mẹ đừng ở một mình. Con về ngay.
Mẹ nói:
Ừ, về đi con.
Chỉ hai tiếng ấy thôi.
Nhưng lần đầu tiên sau rất nhiều năm, mẹ không nói:
“Không cần đâu.”
Con về đến nhà khi trời vừa sáng.
Mẹ ngồi bên bàn thờ, mái tóc bạc trắng.
Con quỳ xuống ôm mẹ.
Mẹ không khóc.
Chỉ vuốt lưng con:
Về là tốt rồi.
Con bật khóc:
Con xin lỗi mẹ…
Mẹ hỏi:
Xin lỗi gì?
Con nghẹn ngào:
Những năm qua con về ít quá.
Mẹ im lặng một lúc rồi nói:
Con có gia đình của con. Mẹ hiểu.
Con ngẩng lên.
Mẹ mỉm cười:
Mẹ chỉ cần lúc nào con nhớ mẹ thì gọi về.
Câu nói giản dị ấy khiến con khóc nức nở.
Bởi con chợt hiểu, mẹ chưa bao giờ cần con báo đáp.
Mẹ chỉ cần biết rằng, trong một góc nào đó của cuộc đời con, mẹ vẫn còn một chỗ để trở về
Sau đám tang bố, con ở lại với mẹ thêm mười ngày.
Ngày con chuẩn bị trở về nhà chồng, mẹ lặng lẽ gói cho con ít bánh, mấy quả ổi trong vườn và một hũ mắm tép.
Con cười:
Mẹ cứ làm như con đi xa lắm.
Mẹ cũng cười:
Xa mà.
Con ôm mẹ thật chặt.
Mẹ nhớ giữ gìn sức khỏe. Con sẽ về thường xuyên hơn.
Mẹ gật đầu.
Ừ.
Con lên xe.
Mẹ lại đứng bên cổng.
Vẫn dáng người ấy.
Vẫn đôi mắt ấy.
Chỉ khác một điều, lần này con không để mẹ đứng chờ một mình.
Con hạ cửa kính, đưa tay ra.
Mẹ nắm lấy.
Hai mẹ con giữ tay nhau qua ô cửa xe.
Con nói:
Mẹ ơi, tháng sau con lại về.
Mẹ cười:
Không cần hẹn tháng sau. Nhớ thì về.
Chiếc xe từ từ chuyển bánh.
Mẹ đứng nhìn theo.
Con ngoái lại.
Trong khoảnh khắc ấy, con bỗng thấy mẹ nhỏ bé đến nao lòng giữa khoảng sân rộng.
Và con hiểu rằng:
Con gái lấy chồng có thể đi rất xa.
Nhưng trong trái tim một người mẹ, đứa con chưa bao giờ lớn.
Ngoài sân, cây khế già vẫn lặng lẽ trổ hoa.
Trong căn bếp nhỏ, mẹ vẫn để dành một phần cơm.
Như suốt bao năm qua.
Phần ấy không bao giờ nguội.
Bởi mẹ vẫn tin…
Một ngày nào đó, con sẽ về.
Sg 29/9/2026
