Hà Tiên xứ sở hữu tình,
Đông Hồ, Thạch Động in hình nước non.
Có một dải đất nằm nép mình nơi tận cùng phía Tây Nam của Tổ quốc, nơi mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm chất thơ, mỗi ngọn núi đều mang trong mình một huyền thoại. Đó là Hà Tiên – vùng đất mà hơn 300 năm trước, Mạc Cửu đã dừng chân khai phá, để rồi biến một vùng hoang sơ thành “vịnh Hạ Long của phương Nam”, nơi giao thoa của ba dòng máu Kinh – Hoa – Khmer tạo nên một bản sắc văn hóa không thể lẫn lộn.
Từ “Xứ Thơ” Đến Thương Cảng Sầm Uất
Hà Tiên không chỉ là một địa danh hành chính; nó là một thực thể sống động với bề dày lịch sử đáng nể. Vào thế kỷ XVIII, dưới bàn tay kiến thiết của dòng họ Mạc, Hà Tiên đã trở thành một thương cảng sầm uất, một trung tâm văn hóa rực rỡ với Hà Tiên Thập Vịnh – mười cảnh đẹp đã đi vào thi ca.
Trải qua thăng trầm của thời gian và những biến cố lịch sử, Hà Tiên hôm nay vừa mang vẻ đẹp trầm mặc của một “cố đô” nhỏ bé, vừa tràn đầy sức sống của một thành phố trẻ bên bờ vịnh Thái Lan.
Hành Trình Chạm Vào Những “Huyền Thoại Đá”
Khám phá Hà Tiên là hành trình đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Thiên nhiên đã quá ưu ái khi ban tặng cho nơi này những khối thạch nhũ kỳ ảo và đường bờ biển quyến rũ:
• Thạch Động (Thạch Động Thôn Vân): Đứng sừng sững giữa ngàn xanh, hang đá vôi khổng lồ này chính là nơi khởi nguồn của truyền thuyết Thạch Sanh cứu công chúa. Bước vào trong, không khí mát lạnh tỏa ra từ những vách đá, ánh sáng xiên qua các khe hở tạo nên một không gian hư ảo như cõi tiên.
• Núi Đá Dựng: Với 14 hang động thông nhau như một mê cung huyền bí, Đá Dựng là minh chứng cho sự kỳ công của tạo hóa. Mỗi hang động mang một cái tên gợi hình như hang Cội Hàng, hang Thần Kim Quy… khiến du khách ngỡ như đang lạc vào một thế giới cổ đại.
• Mũi Nai: Không mang sắc trắng tinh khôi như biển miền Trung, cát Mũi Nai có màu nâu sậm đặc trưng. Khi những con sóng vỗ về, lớp cát bùn chứa nhiều khoáng chất này chính là liệu pháp thư giãn tuyệt vời. Ngồi dưới rặng dừa xanh, ngắm hoàng hôn đỏ rực buông xuống vịnh Thái Lan là một trải nghiệm “lịm tim” cho bất kỳ ai.
• Chùa Phù Dung & Đền Thờ Họ Mạc: Những điểm đến tâm linh này không chỉ đẹp về kiến trúc mà còn kể cho ta nghe về lòng trung quân, ái quốc và những câu chuyện tình buồn lay động lòng người.
Mỹ Vị Miền Biên Viễn
Ẩm thực Hà Tiên là sự pha trộn tinh tế giữa vị đậm đà của người Kinh, chút vị chua cay đặc trưng của người Khmer và cách chế biến cầu kỳ của người Hoa.
1. Bún Kèn: Một món ăn “độc bản” mà bạn nhất định phải thử. Nước dùng được nấu từ cá rựa hoặc cá nhồng xay nhuyễn, kết hợp với nước cốt dừa béo ngậy và bột nghệ thơm lừng. Một bát bún kèn với rau sống, dưa chuột và chút mắm mặn sẽ đánh thức mọi giác quan ngay miếng đầu tiên.
2. Xôi Xiêm: Món ăn có nguồn gốc từ Thái Lan nhưng đã được người dân Hà Tiên “bản địa hóa”. Vị dẻo của nếp, mùi thơm của lá dứa quyện cùng nhân trứng sữa sầu riêng béo ngậy tạo nên một hương vị gây thương nhớ.
3. Hải Sản: Với lợi thế sát biển, hải sản ở đây luôn tươi rói. Đặc biệt là món Cà Xỉu – một loại đặc sản trông có vẻ lạ lẫm nhưng khi đem muối hoặc xào tỏi lại có độ giòn sần sật, vị ngọt thanh cực kỳ đưa cơm.
Nụ Cười Hà Tiên: Hồn Cốt Của Vùng Đất Biên Thùy
Điều giữ chân du khách ở lại với Hà Tiên lâu nhất có lẽ không phải là cảnh đẹp, mà là con người. Người Hà Tiên mang trong mình cái chất hào sảng của dân miền Tây nhưng lại có thêm sự nhẹ nhàng, tinh tế của vùng đất văn hiến.
Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những nụ cười hiền hậu của các bà, các chị bên gánh hàng rong, hay sự chỉ dẫn tận tình của bác xe lôi về một quán ăn ngon “đúng điệu”. Ở đây, khách đến chơi nhà không chỉ là khách, mà là người bạn phương xa mang theo hơi thở của những vùng đất mới. Sự hiếu khách ấy tự nhiên như hơi thở, không chút màu mè, khiến lòng người lữ thứ bỗng thấy ấm áp lạ kỳ.
Hà Tiên giống như một viên ngọc thô, càng mài càng sáng, càng ngắm càng say. Nó không ồn ào, náo nhiệt như những thành phố du lịch khác mà chọn cho mình một nhịp sống chậm rãi, đủ để người ta chiêm nghiệm và thấu cảm.
Khi bóng chiều tà nhuộm đỏ đầm Đông Hồ, tiếng chuông chùa xa xăm vọng lại, ta chợt nhận ra rằng: Có một Hà Tiên rất thực nhưng cũng rất thơ, đang dịu dàng đợi chờ những dấu chân tìm về để kể lại những huyền thoại chưa bao giờ cũ.
Ngược dòng lịch sử hơn 300 năm về trước, đức khai trấn Mạc Cửu đã đặt những viên gạch đầu tiên để xây dựng nên một Hà Tiên lừng lẫy phương Nam. Trải qua bao dâu bể, vùng đất ‘thập vịnh’ ấy vẫn giữ cho mình cốt cách thanh cao, vừa là pháo đài kiên trung, vừa là cái nôi của văn chương nghệ thuật. Kính mời quý vị cùng lắng lòng lại để thưởng thức bài thơ ‘Hà Tiên Cổ Trấn Khúc’ – một bản nhạc trầm bổng ghi lại hồn thiêng sông núi và vẻ đẹp huyền thoại của mảnh đất Hà Tiên địa linh nhân kiệt.
HÀ TIÊN CỔ TRẤN KHÚC
Trông sóng biếc mây vần vũ dệt
Dải lụa đào tha thướt Hà Tiên
Đông Hồ một dải gương hiền
Trăng soi cốt cách, nghiêng miền viễn phương
Kìa Thạch Động mờ sương tỏa rạng
Tiếng chuông chùa vọng bảng hư không
Phù Dung một đóa sen hồng
Ngát hương thiền tự giữa lòng nhân gian
Biển Bình Trị mơ màng cát trắng
Sóng vỗ bờ phẳng lặng trần ai
Pháo Đài sừng sững dặm dài
Trông ra hải đảo, miệt mài trùng khơi
Lộc Trĩ thức giữa trời mây nước
Dấu tiên rồng dạo bước đề thơ
Mũi Nai sóng cuộn mịt mờ
Hồn quê gởi gắm bến bờ thương yêu
Người xưa hỡi nương dòng bút nhạc
Chiêu Anh Các rạo rực lòng trung
Văn chương khí tiết hào hùng
Hương xưa còn đọng giữa vùng biển xa
Dòng Giang Thành chan hòa mạch sống
Cánh cò bay lồng lộng trời cao
Kim Dự chắn sóng dạt dào
Nghe trong gió thoảng nghẹn ngào tình quê
Hà Tiên hỡi bồng bềnh mộng ảo
Nét kiêu sa giữ đạo hiếu trung
Ngàn năm một dải tương phùng
Lòng người ở lại chẳng cùng lãng quên.
Biên khảo :3T
