Có một Thị Nại rất khác khi ta ngắm nhìn nó từ phía nhịp cầu băng qua biển.
Không ồn ào như những ngọn sóng ngoài khơi đập vào ghềnh đá Quy Nhơn,đầm Thị Nại đọng lại trong lòng người qua lại bằng một khoảng lặng rợp trời mênh mông,vừa tĩnh mịch lại vừa tràn đầy kiêu hãnh.
Đầm Thị Nại Quy Nhơn(Bình Định cũ)không chỉ là một khoảng nước biếc nối lòng đất liền với biển cả,mà là một nốt trầm xanh biếc chìm đắm qua hàng thế kỷ.
Nơi đây từng là thương cảng Cri-vinia sầm uất của vương quốc Champa xưa,nơi những con thuyền vươn buồm ra khơi và đón chào những thương thuyền từ cõi xa xăm.
Nơi đây từng chứng kiến vô số cuộc thủy chiến đẫm máu trong lịch sử, từ thời Champa Đại Việt cho đến những trận hỏa công oanh liệt của nhà Tây Sơn.Máu và mồ hôi của bao thế hệ đã hòa vào sóng nước.
Thế nhưng, khi thời gian trôi qua, mọi giông bão đều chìm vào lòng đầm sâu thẳm.
Thị Nại trả lại cho đời vẻ trầm mặc,bao dung đến lạ kỳ.
Đến Thị Nại vào một buổi sớm mai, khi sương mù còn giăng nhẹ như tấm lụa mỏng trên mặt nước,ta mới cảm nhận hết vẻ đẹp mộng mơ của nó. Mặt đầm phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời đông tàn hay xuân tới. Phía xa xa, những cù lao nhỏ như Cù Lao Xanh hay tháp Thầy Bói nhấp nhô giữa làn nước biếc, ẩn hiện như những nét chấm phá trong bức tranh thủy mặc.Đâu đó trên đầm, vài chiếc thuyền chài nhỏ ven bờ khua mái chèo rẽ nước, để lại những gợn sóng lăn tăn xô nhẹ vào chân cầu. Tiếng khua nước lách cách, tiếng chim bói cá chao nghếch trên cọc gỗ gợi lên một nhịp sống yên bình, chậm rãi đến nao lòng.
Nhưng có lẽ, Thị Nại đẹp nhất và lộng lẫy nhất là khi hoàng hôn buông xuống. Ranh giới giữa trời và nước như bị xóa mờ bởi một dải màu rực rỡ từ đỏ cam, hồng phấn rồi chuyển dần sang tím thẫm. Mặt trời như một quả cầu lửa khổng lồ từ từ chìm xuống phía sau dải núi xa xa, thả những luồng sáng cuối cùng nhuộm vàng cả một vùng không gian mênh mông.
Đứng trên cầu Thị Nại,dải lụa trắng vắt ngang qua làn nước biếc đón làn gió biển lồng lộng thổi qua,ngắm nhìn ánh chiều tàn tan dần trên sóng, người ta dễ dàng thấy lòng mình chùng xuống. Mọi phiền muộn, lo toan của cuộc sống thường nhật dường như theo dải sóng lăn tăn mà trôi ra biển lớn.
Sự sống ở Thị Nại không phô trương mà kín đáo, dẻo dai. Dưới làn nước ấy là hệ sinh thái rừng ngập mặn với những thảm đước, thảm mắm xanh tươi nơi trú ngụ của biết bao loài tôm, cá, cua, ốc.
Lớp mùn màu mỡ của đầm nuôi sống biết bao thế hệ người dân ven bờ. Những xóm chài nhỏ sống bám mặt nước bao đời nay vẫn giữ nguyên nét bình dị, chất phác. Người dân Thị Nại thức dậy cùng bình minh, buông lưới khi hoàng hôn và mang về những mẻ hải sản tươi ngon, đong đầy mồ hôi và hy vọng.
Thị Nại là sự hòa quyện kỳ diệu giữa quá khứ và hiện tại, giữa sự oai hùng của lịch sử và cái dịu dàng của thiên nhiên.
Dẫu Quy Nhơn có đổi thay từng ngày với những tòa nhà cao tầng hay những con đường sầm uất, đầm Thị Nại vẫn ở đó, mênh mông và trầm mặc như một nhân chứng thời gian. Nơi ấy không chỉ níu chân du khách bởi cảnh sắc hữu tình, mà còn chạm vào khoảng sâu nhất trong tâm hồn con người,nơi ai cũng muốn tìm về một chốn bình yên để lắng nghe tiếng sóng, nghe tiếng thời gian khẽ khàng trôi qua kẽ tay.
Quy Nhơn
28.9.2026
Biên soạn
Hồng Hạnh
