Những năm 1989–1992, khi còn là nữ sinh Quốc Học, lũ “nhất quỷ, nhì ma” chúng tôi rất thường rủ nhau ghé Bến Ngự.
Lý do thì nhiều lắm! Con hẽm sát chợ có tiệm cho thuê sách cũ mà cả bọn rất mê. Gần đó lại có O bán bánh mì xíu cũng ngon hết cỡ. Nhà cô giáo chủ nhiệm lớp 10 cũng nằm ngay trên đỉnh dốc Bến Ngự. Thành thử, muốn qua đây lúc nào cũng có cớ!
Hồi đó, tôi chỉ biết Bến Ngự có cây cầu bắc qua sông An Cựu, khu chợ đông vui và con dốc quen thuộc. Đi qua không biết bao nhiêu lần mà chẳng thắc mắc vì sao nơi này lại mang tên Bến Ngự.
Mãi sau này mới biết, tên gọi ấy bắt nguồn từ thời nhà Nguyễn.
Theo Đại Nam thực lục, năm Minh Mạng thứ 17 (1836), nhà vua cho khơi vét đường sông Lợi Nông, tức sông An Cựu, và xây bậc thềm ở bến Dương Xuân để thuận tiện ngự thuyền đến Trai cung, chuẩn bị cho lễ tế Nam Giao. Năm 2008, những phiến đá cổ được phát hiện gần cầu Bến Ngự, được cho là có thể liên quan đến bến thuyền xưa.
Ở Bến Ngự còn có khu lưu niệm cụ Phan Bội Châu, người được dân Huế kính trọng gọi là “Ông già Bến Ngự”. Từ năm 1925 đến khi qua đời năm 1940, cụ sống tại Huế trong cảnh bị thực dân Pháp quản thúc. Ngôi nhà tranh của cụ nay là một di tích lịch sử.
Ngày còn đi học, chúng tôi cứ vô tư lên xuống con dốc, mải mê chuyện bạn bè, sách vở, ăn hàng, có mấy khi để ý đến những chuyện đã qua trên chính vùng đất này.
Tôi nhớ chợ Bến Ngự với những hàng quán nhỏ, những con hẽm nhỏ và cái không khí gần gũi của một khu chợ Huế. Chợ không lớn như Đông Ba, nhưng có đủ loại ăn vặt khiến đám học trò chúng tôi mê mẩn.
Ổ bánh mì xíu của O bán hàng gần chợ là một trong số đó. Hơn ba mươi năm rồi mà tôi vẫn nhớ, chẳng biết vì bánh mì ngon thật hay vì ngày ấy ăn cùng bạn bè nên món chi cũng thấy ngon!
Bến Ngự còn đi vào âm nhạc qua ca khúc Đêm tàn Bến Ngự của Dương Thiệu Tước. Mỗi lần nghe lại lời ca “Ai về Bến Ngự cho ta nhắn cùng…”, tôi thường nhớ về những buổi chiều áo trắng năm nào.
Lần tới về Huế, tôi muốn dành một buổi sáng đi lại con đường cũ. Qua cầu, ghé chợ, tìm con kiệt có tiệm sách ngày xưa rồi thong thả ghé thăm khu lưu niệm cụ Phan.
Và nhất định phải hỏi thăm hàng bánh mì xíu của O.
Chẳng biết còn ai nhớ O bán bánh mì ngày xưa không?
Lisa La | Lặng Và Viết
