Trong dòng chảy văn hóa Kinh Bắc, Hội Lim từ lâu đã trở thành một điểm hẹn đầu xuân của cộng đồng cư dân vùng châu thổ sông Hồng. Tổ chức vào ngày 11 tháng Giêng âm lịch hằng năm, lễ hội không chỉ gắn với tín ngưỡng thờ thành hoàng mà còn là không gian sinh hoạt văn nghệ dân gian đặc sắc của vùng Lim.
Linh hồn của hội là Dân ca Quan họ Bắc Ninh – di sản đã được UNESCO ghi danh. Những làn điệu đối đáp nam nữ, với lề lối nghiêm cẩn và lời ca trau chuốt, phản ánh một nền văn hóa trọng nghĩa tình, đề cao sự thanh lịch trong giao tiếp. Từ miếng trầu têm cánh phượng đến câu hát “người ở đừng về”, tất cả đều là biểu tượng của nghệ thuật kết bạn và giữ gìn nhân cách.
Ngày hội, liền anh khăn xếp áo the, liền chị áo tứ thân, nón quai thao nghiêng vành duyên dáng. Họ hát trên đồi Lim, dưới mái đình hay trên thuyền giữa mặt nước xuân, để lời ca trôi theo sóng nhẹ. Không ồn ào phô diễn, Hội Lim lắng sâu trong ánh mắt trao duyên và bước chân dùng dằng lúc chia tay.
Vì thế, Hội Lim vừa vững chãi ở chiều dài lịch sử, vừa bay bổng trong không gian nghệ thuật dân gian. Đây là nơi truyền thống không chỉ được bảo tồn, mà còn được sống, được yêu và được nhớ qua từng mùa xuân trở lại.
Trên nền văn hóa ấy, thơ Hương Lê Mrs cất lên như một nhịp mềm của ký ức:
“Đến hẹn rồi ta về hội đi em…
Nón quai thao để thương để nhớ,
Đôi môi xinh hát người ở đừng về.”
Những câu thơ không chỉ gợi cảnh, mà còn gợi hồn hội. Hình ảnh “mắt trao duyên ướt đầm vai áo” hay “vạt tứ thân cứ bay trong gió ngược” làm sống dậy chiều xuân quan họ – nơi văn hóa – lịch sử và cảm xúc gặp nhau.
✒️ Lisa La
