Hàn Tuấn có thời gian sống ở Quảng Trị từ 1957 cho đến 1964, rồi vào Huế học Trung Học và năm 1969 thì không còn dịp về QT nữa.
DU LỊCH QUẢNG TRỊ.
Đây là vùng địa đầu giới tuyến, nơi hứng chịu nhiều bom đạn nhất nước, nơi xảy ra những trận đánh kinh hoàng, đẫm máu, nơi mà những địa danh hàng ngày, hàng giờ, hàng phút tràn ngập trên các trang báo, bảng tin chiến sự thế giới suốt từ những thập niên 1967-1975:
– Khe Sanh, Lao Bảo, Tà Cơn, Làng Vây, đường 9, Đầu Mầu, Cửa Tùng, Cửa Việt, Cồn Tiên Dốc Miếu, đại lộ Kinh Hoàng, Thành Cổ, Thạch Hãn, Ái Tử , Gio Linh Cam Lộ…và tất nhiên không thể thiếu cầu Hiền Lương và con sông Bến Hải. Có thể nói rằng, không một địa danh nào ở Quảng Trị mà không gắn liền với sự chết chóc, với khói lửa đạn bom!
Quảng Trị là nơi duy nhất của cả nước mà hầu như tất cả mọi người lính của cả hai bên chiến tuyến đều từng in dấu giầy, từng bỏ lại một phần thân thể!Mảnh đất Quảng Trị oan nghiệt từng thấm đẫm máu xương, xác thân của những người con nước Việt trên mọi miền đất nước, từ Nam Quan đến mũi Cà Mau.
Trước khi nói về du lịch Quảng Trị, tưởng cũng nên điểm sơ qua về lịch sử vùng đất này.
Phía Bắc Quảng Trị cho đến đỉnh đèo Hải Vân ngày nay, chính là châu Ô, châu Lý (Rí) của Chiêm Thành, được Vua Chiêm là Chế Mân dâng cho Đại Việt làm sính lễ cầu hôn Công chúa Huyền Trân, một trang quốc sắc thiên hương, con gái út của Thượng Hoàng- Phật Hoàng Nhân Tông, vị Vua anh hùng, người duy nhất chấm dứt những chuỗi bất bại của Đế quốc Mông Cổ hùng mạnh nhất thế giới của Minh Thành Tổ Hốt Tất Liệt!
Trong một lần chu du vào đất Chiêm Thành theo lời mời của Chế Mân, thăm thú các nơi trong suốt 9 tháng, được Chế Mân tiếp đãi trọng thị…Cảm mến tài đức, và nhất là nghĩ đến sự an an nguy của đất nước…Thượng Hoàng Nhân Tông đã hứa gả Công chúa cho Chế Mân, mặc cho Triều thần, Vua Anh Tông ( anh trai của Công chúa), và cả Huyền Trân khóc lóc van xin…Thuọng Hoàng đã khuyên Công chúa:
– Họ Trần ta nắm vận mệnh nước nhà, nên phải biết chăm lo cho đất nước , Cha muốn con phải dẹp bỏ tình riêng mà hy sinh cho trăm họ.
Cuộc hôn nhân “Ngoại giao” lịch sử này đã đem lại cho Đại Việt hai điều lợi :
1. Được hai vùng đất yết hầu là Châu Ô, châu Ly, rộng vuông trên nghìn dặm mà không tốn mũi tên hòn đạn, làm bàn đạp quan trọng trên đường Nam tiến, mở rộng bờ cõi…sau này
2. Quan trọng nhất là tạo sự hòa hảo giữa hai dân tộc để cùng nhau chống lại họa xâm lăng của phương Bắc, yên ổn mặt Nam để tập trung phòng thủ mặt Bắc, nơi kẻ thù luôn rình rập ngày đêm. Liên minh với Chiêm Thành sẽ cắt đứt lối tấn công cả 3 phía của nhà Nguyên : Từ mặt Nam đánh ra, từ biển đánh vào và từ phía Bắc tràn xuống, mà 3 cuộc kháng chiến Nguyên Mông trước đó đã từng làm ta khốn đốn lúc ban đầu.
Vì Tô quốc, vì sự an nguy của trăm họ, Huyền Trân đã gạt lệ vĩnh biệt Kinh thành Thăng Long hoa lệ, từ bỏ lầu son gác tía, từ bỏ tất cả ….để lên đường vào nơi “Ô châu ác địa”, đầy Sơn lam chướng khí không có ngày về…
Tương truyền trên đường thiên lý xa xôi nghìn dặm…nhìn lại quê hương mịt mù sương khói…nàng đã cảm tác bài thơ :
NUÓC NON NGHÌN DẶM…
Nước non nghìn dặm ra đi..
Mối tình chi…
Mà mượn màu son phấn…
Xót xa thay
Đương độ Xuân thì…”
Cảm tác tâm sự của nàng, xin được vài dòng:
Nhớ xưa Công chúa Huyền Trân,
Đem thân đổi lấy hai miền đất thiêng..
Ra đi biền biệt ngày về…
“ Nước non nghìn dặm”..quê hương mịt mờ..
Công chúa Huyền Trân, nữ lưu anh kiệt.
Dương Hội
Và bài Thơ của Hàn Tuấn:
Nhớ Về Quảng Trị
Tui đã sống ở miền đất Quảng Trị
Đã hứng ngọn gió Lào khô khốc quá đi
Đường số 9, tui đi về trăm bận
Từ Khe Sanh dài đến Đông Hà
Chợ Phiên Cam Lộ in dấu đậm đà
Dòng Hiếu Giang tắm mát thịt da
Những ngọt bùi gian khó đã qua
Những cái tên “Cam” nghe ngọt quá mà
Cam Thành, Cam Thái, Cam Tân
Cam Chính, Cam Hiếu dù gần đã xa
Tân Lâm, Cùa nghe mặn mà
Cam sành trái ngọt, hương Cà phê thơm
Tuổi thơ tui đã lớn hơn
Thương quê khói lửa, giận hờn đạn bom
Cửa Sòng, Cửa Việt có còn
Đông Hà tình vẫn vuông tròn trước sau
Gio Linh còn đó nỗi đau
Hiền Lương, Bến Hải hai đầu cách ngăn
Thương Quảng Trị bao khó khăn
Triệu Phong, Ái Tử, Hải Lăng ai về
Kinh hoàng “Đại Lộ” tái tê
Oan hồn vất vưởng vào mê khúc sầu
Người đi hãy nhớ lấy câu
Miền Trung Quảng Trị bạc đầu nhớ thương…!
Hàn Tuấn
