Núi Ngự Bình: Bình phong xanh và tiếng thì thầm của cố đô
Chuyên mục du lịch tuần này kính mời quý vị theo chân phóng viên Sắc Màu Việt khám phá núi Ngự Bình , một danh lam nỗi tiếng khi nhắc đến Huế . Rất mong mọi thành viên giới thiệu các địa danh quê hương mình để chúng ta cùng khám phá trong các chương trình sau .
1. DẤU CHÂN TRÊN TRIỀN DỐC CHIỀU CỐ ĐÔ
Huế buổi chiều thu không mưa nhưng bầu trời trải một lớp mây mỏng chàm nhạt, thứ ánh sáng lơ lửng như phủ một lớp sương mờ lên khắp các tầng kiến trúc cổ kính. Tôi đứng ở triền dốc dẫn lên đỉnh núi Ngự Bình, nơi những rặng thông già bắt đầu reo lên những bản nhạc rì rào theo từng cơn gió xào xạc thổi từ phía sông Hương.
Âm thanh ấy không ồn ào như sóng biển, cũng chẳng gắt gao như gió ngàn Tây Bắc. Đó là một giai điệu trầm lắng, thì thầm qua những vòm lá kim xòe rộng. Nhìn từ xa, dải đất hình thang cân đối như một chiếc bình phong tự nhiên khổng lồ che chắn cho Cố đô, xanh thẫm và u trầm. Bước chân tôi chậm lại trên lớp lá thông khô rợp lối đi, nghe tiếng giày chạm nhẹ vào đá sỏi. Bất chợt, tiếng chuông chùa Thiên Mụ xa xa vọng lại, hòa lẫn vào tiếng thông reo và mùi hương nhựa thông hăng hăng nhẹ dịu. Một cảm giác thoát trần ngập tràn: hành trình khám phá Ngự Bình trái tim phong thủy của đất Thừa Thiên chính thức bắt đầu.
2. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỊA DANH: DÁNG NÚI TẠC VÀO LÒNG SÔNG HƯƠNG
Núi Ngự Bình (còn gọi là Bằng Sơn hay núi Ngự) nằm ở phường An Cựu, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, cách trung tâm thành phố chỉ khoảng 4 cây số về phía Nam. Nằm ở tọa độ lý tưởng, ngọn núi cao khoảng 105 mét so với mặt nước biển, sở hữu hình dáng vô cùng đặc biệt: đỉnh bằng phẳng, hai bên có hai ngọn núi nhỏ ôm lấy là Tả Bật Sơn và Hữu Bật Sơn, tạo nên thế uy nghi mà hài hòa.
Hướng dẫn di chuyển
Từ trung tâm thành phố Huế (khu vực Cầu Tràng Tiền), du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng xe máy, ô tô hoặc xe taxi theo tuyến đường Hùng Vương, rẽ sang đường An Dương Vương rồi theo đường Ngự Bình là đến chân núi. Hành trình chỉ mất tầm 10 đến 15 phút.
Tầm ảnh hưởng du lịch và văn hóa
Trong không gian di sản Huế, núi Ngự Bình không đơn thuần là một danh thắng thiên nhiên mà đã trở thành biểu tượng tinh thần sóng đôi cùng dòng sông Hương (“Sông Hương – Núi Ngự”). Sự kết hợp này tạc nên diện mạo thơ mộng, cổ kính cho Huế, đồng thời là mắt xích quan trọng trong Quần thể di tích Cố đô Huế – Di sản Văn hóa Thế giới đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc công nhận.
3. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN: TRẦM TÍCH LỊCH SỬ VÀ HUYỀN THOẠI BẰNG SƠN
Trước khi mang danh xưng Ngự Bình, ngọn núi này có tên dân gian là núi Bằng Sơn (ngọn núi bằng phẳng). Vào đầu thế kỷ mười chín, khi vua Gia Long tiến hành quy hoạch và xây dựng Kinh thành Huế, các nhà phong thủy triều Nguyễn đã khảo sát địa thế và chọn Bằng Sơn làm “tiền án” (chiếc bình phong phía trước) cho Đại Nội.
Theo quan niệm phong thủy phương Đông, một không gian vương triều cần hội tụ đủ các yếu tố: Tiền án, Hậu chẩm, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ. Núi Bằng Sơn với dáng vẻ cân đối, đỉnh bằng, đứng sừng sững trước Kinh thành chính là điểm tựa tâm linh và phong thủy hoàn hảo. Vua Gia Long sau đó đã chính thức đổi tên núi thành Ngự Bình Sơn và ra lệnh trồng toàn bộ thông nhựa bao phủ núi, biến nơi đây thành một khu bảo tồn hoàng gia nghiêm ngặt.
Huyền thoại kể lại rằng, xưa kia những triều vua Nguyễn thường chọn núi Ngự làm nơi ngoạn cảnh, dạo chơi và thưởng lãm trăng rằm. Sự giao hòa giữa uy quyền quân chủ và nét tĩnh mịch của thiên nhiên đã biến Ngự Bình thành ngọn núi của thi ca và nghệ thuật suốt hàng trăm năm qua.
4. KHÔNG GIANG VÀ VẺ ĐẸP ĐẶC TRƯNG: BỨC TRANH SƠN THỦY VÀ NHỊP KHÔNG GIANG NGỰ BÌNH
Khác với những ngọn núi hiểm trở, Ngự Bình mang vẻ đẹp hiền hòa, sâu lắng và rất “Huế”. Dốc núi nhẹ nhàng, dễ đi, được bao bọc bởi tán rừng thông xanh ngắt bốn mùa. Khí hậu trên núi luôn mát mẻ hơn dưới đồng bằng từ 2 đến 3 độ C nhờ tán cây che phủ và luồng gió tự nhiên thổi từ biển Thuận An vào.
Tại đỉnh Ngự Bình: Quan sát toàn cảnh Kinh thành Huế, sông Hương uốn lượn và các lăng tẩm ẩn hiện. Trải nghiệm cảm giác thu trọn thần thái Cố đô trong tầm mắt.
Tại Tả Bật Sơn và Hữu Bật Sơn: Quan sát rừng thông trập trùng và xóm làng An Cựu. Trải nghiệm không gian yên tĩnh, rợp bóng mát.
Tại chân núi: Quan sát dòng sông An Cựu và nhịp sống bình dị của cư dân. Trải nghiệm không gian trầm mặc của xứ Huế.
Từ đỉnh núi Ngự Bình phóng tầm mắt ra xa, một bức tranh thủy mặc đắt giá hiện ra trọn vẹn: dòng sông Hương xanh như dải lụa mềm uốn lượn qua các miệt vườn Kim Long, Nguyệt Biều, các mái đền chùa cổ kính ẩn hiện sau làn sương, và xa xa là dãy Trường Sơn hùng vĩ mờ ảo trong mây.
5. TRẢI NGHIỆM DÀNH CHO DU KHÁCH: CẨM NANG TRẢI NGHIỆM TRỌN VẸN CHO HÀNH TRÌNH
Các hoạt động nổi bật
Tản bộ và leo núi: Cung đường lên núi không quá dốc, thích hợp cho việc đi bộ thể dục, ngắm cảnh và hít thở không khí trong lành.
Ngắm hoàng hôn Cố đô: Đây là một trong những điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất tại Huế, khi ánh nắng cuối ngày nhuộm vàng các vòm lá thông và dòng sông Hương.
Nghệ thuật và lưu niệm ảnh: Góc nhìn hướng về trung tâm thành phố và những con đường thông rợp bóng là cảm hứng sáng tác cho nhiếp ảnh gia và du khách.
Thời điểm lý tưởng
Thời gian đẹp nhất để ghé thăm Ngự Bình là từ tháng 1 đến tháng 9, đặc biệt vào buổi sáng sớm (6 giờ đến 8 giờ) khi sương còn đọng trên lá thông hoặc chiều tà (16 giờ 30 phút đến 18 giờ) khi hoàng hôn buông xuống.
Thông tin dịch vụ
Giờ mở cửa: Tự do (Khuyên nên tham quan ban ngày để đảm bảo an toàn).
Giá vé: Hoàn toàn miễn phí.
Dịch vụ: Dưới chân núi có các điểm gửi xe và quán nước nhỏ phục vụ du khách.
6. VĂN HÓA ĐỊA PHƯƠNG VÀ CON NGƯỜI: HƠI THỞ VĂN HÓA VÀ CON NGƯỜI XỨ HUẾ
Ngự Bình từ lâu đã đi vào ca dao, tục ngữ và tâm thức người dân xứ Kinh kỳ. Người Huế coi núi Ngự như một phần máu thịt, một biểu tượng của sự kiên định và lòng thủy chung.
“Đã đoái thương xin vơi chén rượu,
Bởi vì đâu nên núi Ngự duyên thắm tình nồng…”
Xung quanh khu vực chân núi là không gian sinh sống bình dị của người dân An Cựu. Khác với sự nhộn nhịp nơi đô thị, nhịp sống quanh Ngự Bình diễn ra thong thả. Những cụ gánh rau đi qua triền dốc, tiếng trẻ con nô đùa dưới tán thông, hay hình ảnh những tà áo dài thướt tha của nữ sinh ghé thăm núi sau giờ học… tất cả tạo nên một không gian văn hóa đậm chất Huế: trầm lắng, lịch sự và tràn đầy tình người.
7. ẨM THỰC VÀ ĐẶC SẢN: HƯƠNG VỊ ẨM THỰC CHÂN NÚI NGỰ
Sau hành trình thưởng ngoạn không gian thiên nhiên, trải nghiệm ẩm thực xung quanh khu vực núi Ngự Bình là điều không thể bỏ qua.
Bánh ướt thịt nướng và bánh ép An Cựu: Nằm ngay khu vực ven chân núi, các hàng bánh ép tráng mỏng, giòn rụm ăn kèm đồ chua và nước mắm nêm đậm đà là món ăn vặt được yêu thích.
Bún bò Huế chính gốc: Những quán bún bò lâu đời khu vực An Cựu với nước dùng trong, ngọt thanh từ xương ống, đậm mùi sả và mắm ruốc đặc trưng.
Chè Huế: Các quán chè gần khu vực đường Hùng Vương với hàng chục loại chè như chè hạt sen bọc nhãn lồng, chè heo quay, chè đậu ngự… làm mát lòng du khách sau giờ leo núi.
8. GÓC NHÌN BÁO CHÍ VÀ CẢM NHẬN THỰC TẾ: GIỮ GÌN HỒN XANH TRƯỚC VÒNG XOAY HIỆN ĐẠI
Đứng trên đỉnh Ngự Bình, trò chuyện cùng mạ Bảy một người bán nước trà chè xanh lâu năm dưới chân núi, tôi nghe mạ bộc bạch: “Rừng thông này có từ thời ông bà xưa rồi con. Chiều chiều leo lên nghe tiếng gió reo, thấy lòng mình nhẹ tênh. Mấy đứa nhỏ đi xa về Huế, thế nào cũng phải ghé thăm núi Ngự một lần cho đỡ nhớ.”
Dưới góc độ du lịch bền vững, Ngự Bình sở hữu giá trị sinh thái và văn hóa vô giá. Tuy nhiên, việc bảo tồn rừng thông cổ thụ, giữ gìn vệ sinh môi trường trên đỉnh núi và định hướng phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái kết hợp di sản tương xứng vẫn là bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương. Ngự Bình không cần những công trình bê tông hóa đồ sộ; giá trị cốt lõi của ngọn núi này nằm chính ở sự nguyên sơ, không gian xanh thẫm và tầng sâu lịch sử vốn có.
9.TIẾNG LÒNG GỬI LẠI NGỰ BÌNH
Rời Ngự Bình khi màn đêm bắt đầu buông xuống, những ánh đèn từ thành phố Huế bắt đầu thắp sáng hai bên bờ sông Hương. Ngoảnh lại nhìn dáng núi sẫm màu trong đêm, tôi hiểu vì sao người Huế lại yêu và tự hào về ngọn núi này đến thế.
Ngự Bình không tráng lệ, không thách thức bước chân chinh phục của con người bằng độ cao hay sự hiểm trở. Ngọn núi ấy chinh phục lòng người bằng tính nữ dịu dàng, bằng nét trầm mặc ngàn năm và bằng bản hòa tấu bất tận của gió thông. Với du khách trong và ngoài nước, một lần đặt chân lên Ngự Bình là một lần được chạm vào phần sâu lắng nhất của tâm hồn xứ Huế nơi thiên nhiên và lịch sử hòa làm một.
Thực hiện: phóng viên du lịch Sắc Màu Việt
✍🏻3T



