Mỗi buổi chiều, sau khi vừa về đến nhà, mình có thói quen chạy bộ quanh đồi, hay ra vườn vừa ngắm cảnh vừa chăm sóc bông hoa, cây cảnh, đọc sách, hát hò hoặc hí hoáy viết lan man vài ba câu chuyện để giải trí. v.v… Trước là để góp vui cùng bạn đọc, sau là cũng không ngoài mục đích duy trì vốn tiếng Việt để chúng không bị mai một theo năm tháng. Và hôm nay mình cũng viết, mà viết về một đề tài chẳng liên quan gì đến sở trường trước đây của mình. Tuy nhiên đây là điều mà mình muốn viết để chia sẻ vì lâu nay nó đã giúp mình học được bài học kinh nghiệm trong cuộc sống.
Như các bạn đã biết, mình chẳng phải là nhà đầu tư được đào tạo bài bản thông qua trường lớp, hay là nhà đầu tư chuyên nghiệp chi cả. Nhưng sau bao năm dài làm lụng vất vả trong nhiều lãnh vực khác nhau, mình cũng rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm đáng giá ở trường đời.
Hôm nay mình muốn nói đến lãnh vực đầu tư nhà cho thuê. Đối với nhà cho thuê thì thật sự mà nói là nó không có lời như mình mong đợi. Nếu không muốn nói đó chỉ là bỏ ống, bỏ con heo đất để bảo đảm có thu nhập khi về già. Khi mình đã nói đến chữ “LỜI” thì tất nhiên mình phải nói đến hai chữ “CASH FLOW” phải không các bạn? Cash flow với nhà cho thuê ở thị trường Mỹ thì chẳng đáng là bao. Vì nhiều khi mình phải bỏ thêm tiền từ túi để sửa sang lại sau mỗi lần người thuê nhà dọn ra. Đó là chưa kể xui xẻo gặp những người thuê nhà không đàng hoàng hay trở mặt vào phút cuối. Cứ đến đầu tháng là lo, lo là không biết tenant có trả tiền nhà đúng như trong hợp đồng hay không??? Dĩ nhiên trước khi ký hợp đồng cho thuê mướn mình cũng đã làm đủ các thủ tục credit check đâu đó hẳn hòi. Nhưng đến khi gặp chuyện cũng bị như thường. Có một căn nhà thì lo theo kiểu một căn, có mười căn thì lo theo kiểu khác, và mấy chục căn thì lại càng lo nhiều hơn.
Mình không theo dõi thị trường đầu tư bất động sản ở các nước khác ra sao. Tuy nhiên ở Mỹ, khi đầu tư vào lãnh vực này thì mình biết chắc chắn là nó sẽ rất an toàn. (Bởi vì nó được quản lý thông qua ngân hàng, và dưới sự giám sát, kiểm định của cơ quan appraisal). Khác với thị trường bất động sản ở VN. Ở VN người ta có thể đẩy giá lên cao bao nhiêu cũng được. Bởi vì một thị trường không được kiểm soát như ở Mỹ. Điều đó rất có lợi cho những nhà đầu cơ hoặc phe nhóm. Có khi họ đẩy món hàng bất động sản đó lên gấp ngàn, gấp vạn lần so với giá trị thật sự của tài sản đó. Mình nói như vậy không biết có đúng không các bạn?
Theo như mình biết thường thì các nhà đầu tư bất động sản ở Mỹ họ luôn có một ngành nghề chuyên môn hay công việc làm ăn kinh doanh chính như mở công ty thương mại. Còn chuyện đầu tư vào bất động sản chỉ là nghề tay trái mà thôi.
Thuế đất (property tax) và bảo hiểm (rental insurance) thì vẫn phải trả suốt đời sau khi không còn nợ tiền mortgage nữa. Chưa kể là còn phải mua riêng một loại bảo hiểm bắt buộc (fair plan insurance) với giá cao gấp mười lần bảo hiểm thông thường và chỉ được bán bởi chính phủ để phòng hờ hỏa hoạn khi bị cháy rừng xảy ra. (Loại bảo hiểm này chỉ áp dụng cho những vùng đồi núi mà thôi).
Vẫn biết là đầu tư vào nhà cho thuê ở Mỹ không có lời nhiều như mình nghĩ và rất nhức đầu khi phải DEAL với đủ hạng tennant. Nhưng về lâu về dài thì nhà hay chung cư cho thuê vẫn là cái nôi an toàn nhất so với các loại đầu tư khác.
Viết lan man vài dòng chia sẻ cho vui, cũng như góp ý cho những ai mới bước vào nghề.
✍️ Mười Rạng
September 20/2025.
