Tiểu chủng viện Làng Sông: một chứng tích kiến trúc gothic độc đáo còn nguyên vẹn

Những công trình kiến trúc gothic còn tồn tại ở Việt Nam có thể kể tiêu biểu như nhà thờ lớn Hà Nội, nhà thờ Đức Bà Saigon , nhà thờ Mằng Lăng Phú Yên ( nơi còn lưu giữ cuốn sách Quốc ngữ đầu tiên của VN)…và ở non nước Bình Định còn nguyên vẹn một kiến trúc gothic, đó là tiểu chủng viện LÀNG SÔNG. Nơi còn lưu giữ di tích một nhà in chữ Quốc ngữ của xứ Đàng Trong thời Trịnh- Nguyễn phân tranh.

Ý nghĩa của nhà thờ Làng Sông

Trước đây, nhà thờ Làng Sông chủ yếu được sử dụng như một tu viện dành cho tiểu chủng sinh đến tầm đạo và tu dưỡng. Các tu sĩ sau khi hoàn thành đào tạo tại đây sẽ tiếp tục tụ tập tại đại chủng viện để trở thành linh mục. Vào thời kỳ thịnh vượng nhất, nhà thờ đã thu hút gần 200 tu sĩ khắp nơi tại các tỉnh Trung Trung bộ về học tập và sinh sống.

Ngày nay, nhà thờ không còn hoạt động đào tạo tu sĩ mà đã trở thành một điểm đến tâm linh và tham quan du lịch. Vào những ngày lễ, tết quan trọng như tết công giáo, người dân địa phương và du khách lại ghé đến nhà thờ Làng Sông để hành lễ, cầu nguyện hoặc vãng cảnh và chiêm ngưỡng khu trưng bày nhà in.

Lịch sử tiểu chủng viện Làng Sông đã có bề dày hơn 170 năm nhưng vẫn giữ nguyên được nét kiến trúc Gothic đặc trưng. Khi bước vào khuôn viên của nhà thờ, du khách sẽ thấy ngay khu nhà nguyện ở vị trí trung tâm. Ngôi nhà gồm có 3 cửa tiền và 16 cửa chính được chạm trổ tinh xảo, cùng các hàng cột gỗ to lớn và uy nghiêm. Hai bên nhà nguyện là khu vực làm việc và học tập của các tu sĩ.

Cung thánh là nơi linh thiêng và trang trọng nhất bên trong thánh đường. Công trình thu hút du khách bởi những đường nét điêu khắc tinh tế trên bàn thờ chúa và các tượng nhỏ, phù điêu. Kiến trúc của tiểu chủng viện còn tái hiện sự đối xứng hài hòa của những khung ô, cổng vòm nhọn, các bông gió trang trí trên tường…

Tiểu chủng viện Làng Sông còn là một địa điểm check-in lý tưởng cho những du khách yêu thích phong cách cổ điển. Một số góc chụp ảnh đẹp tại đây có thể kể đến:

Cổng vòm chính: Cổng vòm cao vút với những đường nét hoa văn tinh xảo là điểm nhấn ấn tượng của Tiểu chủng viện Làng Sông.

Hành lang dài: Dãy hành lang dài với những mái vòm uốn cong mềm mại là background lý tưởng cho những bức ảnh “so deep”.

Bức tượng Đức Mẹ: Check-in tại tượng Đức Mẹ, du khách còn có thể lấy được toàn cảnh của nhà thờ phía sau, nhìn tựa như một tòa lâu đài cổ kính.

Khuôn viên nhà thờ: Nơi đây có những hàng cây cổ thụ rợp bóng mát, những thảm cỏ xanh mướt và những bông hoa rực rỡ, tạo nên một bầu không khí thanh bình và yên tĩnh.

Khu vực tường rào bên cạnh nhà thờ: Bạn có thể bắt trọn khoảnh khắc với những cánh đồng cỏ xanh rì, đẹp mắt.

Khuôn viên nhà thờ Làng Sông

Khu vực hành lang dài là góc check-in hông còn hoạt động đào tạo tu sĩ mà đã trở thành một điểm đến tâm linh và tham quan du lịch. Vào những ngày lễ, tết quan trọng như tết công giáo, người dân địa phương và du khách lại ghé đến nhà thờ Làng Sông để hành lễ, cầu nguyện hoặc vãng cảnh và chiêm ngưỡng khu trưng bày nhà in chữ Quốc ngữ đầu tiên của xứ Đàng Trong.

Phòng trưng bày nhà in Làng Sông là một điểm đến cực thú vị cho những ai muốn khám phá về lịch sử và văn hóa in ấn ở Việt Nam. Khi bước vào bên trong, du khách sẽ bị thu hút bởi không gian cổ kính với hàng trăm tài liệu, sách vở được bảo quản và trưng bày cẩn thận. Tại đây đang lưu giữ hơn 200 quyển sách cổ, nổi bật nhất phải kể đến các quyển “Tục Ngữ An Nam”, “Tập đọc”, “Tập đánh vần ABC”…

Điểm đặc biệt của phòng trưng bày là các tài liệu được sắp xếp theo thứ tự năm xuất bản giúp du khách có cái nhìn tổng quan về sự phát triển của in ấn qua từng thời kỳ. Những cuốn sách cổ được bảo quản cẩn thận trong tủ kính kín nên vẫn còn nguyên vẹn và giữ được giá trị lịch sử to lớn.

Năm 1872, nhà in Làng Sông được xây dựng nhưng sau đó lại bị phá hủy vào năm 1855. Mãi đến năm 1904, công trình mới được tái thiết và giao cho cha Paul Maheu – người từng học kỹ thuật in ấn tại Hồng Kông quản lý. Nhà in tiếp tục hoạt động đến năm 1936 thì được di dời về Quy Nhơn.

Tiểu chủng viện Làng Sông không phải là một điểm tham quan mới lạ nhưng luôn đem đến nhiều trải nghiệm thú vị cho du khách. Ngoài nét kiến trúc ấn tượng và vô vàn góc check-in đẹp mắt, nhà thờ Làng Sông còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa lịch sử lâu đời.

d u y p h ạ m

( Sưu tầm & biên khảo)

Lời ban biên tập:

Cám ơn anh Duy Pham rất nhiều vì đã giành thời gian cho những bài viết rất mất công sức này.

Bài viết về “Tiểu chủng viện Làng Sông” mang đến một cảm giác nhẹ nhàng và trang nhã, như cách người ta chạm tay vào một lớp ký ức còn nguyên hơi thở. Cách dẫn dắt từ những công trình quen thuộc như Nhà thờ Lớn Hà Nội hay Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn giúp người đọc dễ dàng bước vào không gian riêng của Làng Sông. Đặc biệt, chi tiết về nhà in chữ Quốc ngữ tạo nên chiều sâu rất đáng trân trọng.

Xin cảm ơn tác giả một lần nữa vì một bản thảo giàu tình cảm, góp phần gìn giữ vẻ đẹp trầm lặng của di sản.

Bài viết gợi mở nhiều rung động và khiến người đọc muốn tìm về tận nơi để lắng nghe câu chuyện của thời gian.

Từ nền tảng đầy cảm xúc ấy, Sắc Màu Việt xin được gửi đến anh một lời mời dịu dàng cho kỳ tiếp theo của đề tài, như một cuộc dẫn dắt độc giả bước sâu hơn vào không gian của Tiểu chủng viện Làng Sông rất đặc biệt này.

Nếu được anh chấp bút kỳ 2, câu chuyện kỳ sau sẽ giúp mở rộng thêm lớp trầm tích lịch sử, lần theo hành trình chữ Quốc ngữ trong mạch nối với dấu ấn của Alexandre de Rhodes và các trung tâm in ấn buổi đầu. Song song đó, những nét kiến trúc Gothic khi đi vào vùng đất này, qua vật liệu, ánh sáng, cách tổ chức không gian chắc chắn sẽ mang đến nhiều thông tin thật đáng chờ đợi.

Và nếu khẽ chạm thêm vào đời sống tu học xưa, những nhịp ngày, mùa học, khoảng lặng nội tâm thì bài viết sẽ như được nối dài bằng một tầng ký ức mới, nơi người đọc không chỉ nhìn thấy, mà còn cảm được thời gian đang âm thầm trôi qua.

Trân trọng cám ơn anh trước vì đã xin thời gian quý báu của anh cho chuyên mục kỳ tới !

SMV hóng tiếp kỳ 2 anh ơi !

✒️ Lisa La