Bình Định trong ký ức tôi luôn hiện lên bằng những hình ảnh vừa mộc mạc vừa chất phác như chiếc nón Gò Găng nghiêng bên vành chợ; tấm lụa Đậu Tư Nhơn Ngãi mềm như sương sớm; tô bún Song Thần An Thái nóng hổi mỗi buổi chiều mưa; và hương xoài tượng Hưng Long vàng thơm cả một mùa nắng.
Người phụ nữ Bình Định cũng vậy! Họ đẹp theo cách rất riêng, rất “xứ Võ”. Ca dao đã gọi tên họ bằng giọng đầy tự hào:
“Ai về Bình Định mà coi,
Con gái Bình Định cầm roi đi quyền.”
Mạnh mẽ đó, mà mềm mại cũng đó. Từ dáng họ ngồi dệt lụa ở Phú Phong đến dáng gánh nước Tam Quan “công đâu công uổng công thừa”… tất cả đều mang chất chịu thương của vùng đất nằm giữa lằn ranh bão gió.
Tôi thương dáng những người đàn bà quê mình trong mùa lũ vừa qua: áo ướt sũng mà tay vẫn bồng con thơ; bước thấp bước cao mà vẫn cố giữ bó lúa trổ bông; nước bạc đầu gối nhưng vẫn quay vào nhà cột lại cái nôi, đậy lại hũ gạo, chăm từng nắm thuốc “để cha khỏi trái gió trở trời”.
Họ ít nói, nhưng một câu ru khe khẽ cũng đủ làm ấm lại cả mái nhà giữa đêm mưa xối xả.
Vùng đất này nổi tiếng với núi Vọng Phu, với đầm Thị Nại, với Cù Lao Xanh, và những người đàn ông hào sảng cùng những người phụ nữ biết giữ một tấm lòng trước sau:
“Mặc ai mơ táo ước hồng,
Tình quê em giữ một lòng trước sau.”
Sau cơn lũ quét năm nay, nguyện cầu Bình Định lại sáng sau cơn giông, và mong những người phụ nữ kiên cường nơi đây – những người mang trong mình cả “roi Thuận Truyền” lẫn câu ru ngọt – sẽ sớm được một ngày bình yên để hong lại mái hiên, phơi lại giấc mơ, và nở nụ cười sau bao ngày nước dập.
Thương tặng những người phụ nữ Bình Định bài thơ sau:
| NÉT DUYÊN XỨ VÕ |
Nón Gò Găng đội nghiêng nghiêng
Thêm tà lụa Đậu Tư mềm bên hiên
Tam Quan gánh nước triền miên
Cho dừa thêm ngọt, cho duyên thêm nồng.
Gái Bình Định dạ “gan” lồng
Cầm roi múa võ, ôm bồng con thơ
Hát tuồng giọng thắm ngân hờ
Tiếng trống em gõ phất cờ trên tay.
Sóng Thị Nại bạc đêm ngày
Lòng em vẫn vững – Hòn này Vọng Phu
Qua mùa gió giật mưa thu
Bình Định lại sáng… câu ru lại đầy.
✍️ Lisa La
📸 mạng
