Tuổi thơ của mình gắn liền với những con đường ở Thành Nội-Huế.
Thuở thiếu thời mình thường đi học bằng đôi chân nhỏ bé đến trường TRẦN QUỐC TOẢN-những con đường thân quen sẽ đưa mình đến lớp để cùng học tập, vui chơi cùng bè bạn. Nhà cũ của mình ở số 22 Lê Thánh Tôn, Q. Phú Xuân (số mới: 30) bên hông Tam Tòa vốn là Viện Cơ Mật Huế trước đây.
Phải chăng khi ta bé nhìn cái gì cũng trở thành khổng lồ?
Con đường Lê Thánh Tôn cũng vậy, bây giờ khi mình quay trở lại thấy trở nên nhỏ bé hơn, lạ lẫm hơn!
Ngày xưa ơi biết bao giờ trở lại?
“Này em đã khóc chiều mưa đỉnh cao
Còn gì nữa đâu sương mù đã lâu
Em đi về cầu mưa ướt áo
Đường phượng bay mù không lối vào
Hàng cây lá xanh gần với nhau
Người ngồi xuống mây ngang đầu
Mong em qua bao nhiêu chiều
Vòng tay đã xanh xao nhiều
Ôi tháng năm gót chân mòn trên phím ru”
(Mưa Hồng – Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn)
Người dân ở Huế nói rằng có hai con đường được gọi là đường “Phượng bay”:
– Một là đoạn từ cầu Trường Tiền đến Bạch Hổ, người cao niên ở Huế vẫn quen gọi là đường “Phượng bay”.
– Hai là đường Đoàn Thị Điểm, là đoạn nối dài từ đường 23 Tháng 8 đến đường Tịnh Tâm (có người cho rằng đến đường Mai Thúc Loan).
Mùa hè về, hoa phượng nở chói chang trên nền trời xanh thẫm, cánh phượng nổi bật trên màu xanh mềm mại của lá. Từng chùm, từng chùm hoa lung linh thắp lửa rực một vùng trời kinh thành cổ kính của cố đô Huế.
Từng cánh hoa đỏ, từng chiếc lá xanh rung rinh như muốn vuốt ve, như muốn trêu đùa các bé trai bé gái đang đưa ánh mắt long lanh ngắm nhìn hoa lá.
Mà tưởng rằng mùa hè đang lẩn trốn đâu đây?
Và!
Tưởng chừng không thể chịu nổi: từng cánh phượng rơi xoay như chong chóng khẽ khàng đáp xuống mặt cỏ xanh mướt trong tiếng reo hò trong trẻo của bầy trẻ nhỏ.
Từng ánh mắt trẻ thơ long lanh chừng như chúng đã khám phá một trong những điều kỳ thú nhất trong tuổi ấu thơ vô tư lự.
Xin cho tôi một vé đi tuổi thơ!
Cái mào đo đỏ trong cái nhuỵ xanh xanh sẽ được bọn trẻ thận trọng tách ra để chơi món chọi gà.
Chơi chọi gà chán… đứa thì thích hai lá, đứa thì thích bốn lá phượng kết hợp với nhuỵ và mào để làm thành những con bướm xinh xắn ép vào trang sách vở.
Hy vọng những chú bướm sẽ đưa lũ nhỏ vào giấc mộng đẹp khi đêm về…
Chợt!
Tiếng ve kêu réo rắt phá tan cái thinh không vắng lặng ngoài tiếng cười đùa của bọn trẻ.
Lúc đầu chỉ một chú tưởng chừng là nhạc trưởng cất tiếng, sau đó là tất cả lũ ve sầu trên một cây, hai cây rồi tất cả đồng thanh cất tiếng làm mình nhớ câu: “mỗi năm đến hè lòng man mát buồn”.
Điệp khúc “ve ve ve, hè về” lại vang lên báo hiệu năm học cũ đã kết thúc và năm học mới sắp bắt đầu.
Tiếng ve nức nở như ai oán cho thân phận sớm nở tối tàn của mình!
Tiếng ve gợi cũng cho mình những kỷ niệm, những buổi tối cùng lũ nhỏ trong xóm kéo nhau đi săn ve.
Từ gốc cây, những chú ve nho nhỏ thân hình yếu ớt chậm rãi bò lên mà không biết mình đã lọt vào tầm quan sát của lũ trẻ tinh nghịch.
Quá trình tiến hoá của loài ve kéo dài từ gốc đến ngọn cây:
Khi còn là chú ve non nho nhỏ-nó sẽ rất yếu ớt-từ từ đôi cánh bé xíu trong veo sẽ phủ lấy đôi thân màu xanh non. Cách gốc cây chừng một mét, sẽ thấy chú ve đã đổi màu đậm hơn một chút
Và màu sẽ thay đổi đậm dần, chú ve sẽ lớn hơn do có khí trời và đến độ nhất định chú sẽ uốn mình để thoát ra khỏi lớp vỏ màu nâu để tung đôi cánh bay lượn hoà vào tiếng reo của đồng bọn ve sầu.
Đó là may mắn, chứ thường các chú sẽ lọt vào cặp mắt tinh tường của lũ trẻ tụi mình đang trong tay chiếc đèn pin rọi cẩn thận từng gốc cây một.
Đôi khi không biết bắt để làm gì? Thật đúng là trẻ con!
Bây giờ khi đã lớn lên rồi, ở lứa tuổi U60-mình vẫn nhớ về những hoài niệm xưa cũ mà bâng khuâng: Không biết bọn trẻ bây giờ ở xóm cũ nhà mình có chơi trò bắt ve sầu không?
Ôi ngày xưa của tôi ơi!
Chợt nhớ vần thơ con cóc mà mình làm hồi cấp hai:
“Phượng hồng lên như pháo
Rơi ngập lối vỉa hè
Thôi mình chia tay nhé
Lòng buồn như tiếng ve”.
