Cuối tuần, ngoài những khoảnh khắc của gia đình, tôi vẫn dành một ít thời gian cho công việc cộng đồng. Phần nhiều là trò chuyện với những cha mẹ có con đang tuổi dậy thì, với các bạn tuổi teen, và cả những bạn vừa bước qua tuổi mười tám.
Nghe chuyện của nhiều gia đình mới thấy, đây là giai đoạn mà cha mẹ và con cái rất dễ làm nhau buồn.
Con thấy cha mẹ không hiểu mình.
Còn làm cha mẹ như chúng ta thì không hiểu tại sao đứa con trước đây chuyện gì cũng kể, bây giờ hỏi một câu thôi tụi nhỏ đã thấy khó chịu.
Mà chuyện khiến hai bên giận nhau đôi khi rất nhỏ. Căn phòng chưa dọn. Đi chơi về trễ. Gọi điện không bắt máy. Chuyện học. Chuyện bạn bè. Chuyện cha mẹ hỏi nhiều quá, hay con chẳng chịu nói gì.
Sáng nay, tôi đọc được một lá thư của Gretchen Schmelzer, The Letter Your Teenager Can’t Write You, tạm dịch là “Lá thư mà đứa con tuổi teen không thể viết cho cha mẹ.”
Đọc xong, tôi nhớ đến khá nhiều câu chuyện mình từng nghe.
Có những lúc cha mẹ chỉ thấy con mình bướng, khó bảo, nói gì cũng không nghe. Nhưng biết đâu trong cái tuổi nửa trẻ con nửa người lớn ấy, chính con cái cũng đang loay hoay với rất nhiều điều mà chưa biết nói với cha mẹ thế nào.
Tôi chia sẻ lại lá thư này, hy vọng những cha mẹ đang có con ở tuổi dậy thì, hay vừa bước qua tuổi mười tám, sẽ có thêm một góc nhìn để hiểu con mình nhé.
“Cha mẹ thương,
Có lẽ cha mẹ không biết, nhưng đôi khi chúng ta cũng cần có những lần tranh cãi như thế. Con biết chẳng ai muốn vậy. Con cũng không thích đâu.
Nhưng có những lúc con muốn nói khác cha mẹ, muốn làm theo ý mình. Thậm chí biết cha mẹ nói đúng, con vẫn không muốn nghe. Thật tình, Con cũng chẳng biết tại sao.
Chắc vì con đang lớn. Con bắt đầu muốn tự quyết định chuyện của mình. Muốn biết nếu không làm theo cha mẹ thì con sẽ làm thế nào. Tự chọn thì có đúng không. Lỡ sai thì sao.
Có những chuyện, con phải tự làm rồi mới biết. Vậy nên chúng ta cứ cãi nhau vì những chuyện rất vụn vặt hàng ngày.
… Mấy giờ phải về nhà.
… Tại sao phòng con lúc nào cũng bừa bộn.
… Sao mẹ gọi mà không nghe máy.
… Học hành thế nào.
… Đi đâu, với ai.
… Sao lại chơi với người bạn ấy.
Cha mẹ chỉ hỏi một câu, nhưng có lúc con lại nghĩ cha mẹ không tin mình. Nhắc thêm vài câu nữa, con bắt đầu khó chịu. Rồi con nói lớn tiếng. Cha mẹ giận. Con cũng giận.
Có khi hết giận rồi, con biết mình đã quá lời. Nhưng lúc đang giận, con không nghĩ được như vậy.
Có những lúc con cãi cha mẹ chỉ vì con muốn được tự quyết một lần. Con muốn thử xem nếu tự mình làm thì chuyện sẽ ra sao.
Hồi con còn nhỏ thì mọi thứ dễ hơn nhiều. Cha mẹ bảo đi thì con đi. Bảo không được thì thôi. Có giận cũng một lát rồi quên.
Bây giờ con có bạn bè riêng, có những điều con thích, có những chuyện con nghĩ khác cha mẹ. Trước đây chuyện gì con cũng kể. Bây giờ có vài chuyện con muốn giữ lại cho mình.
Con biết cha mẹ sẽ buồn. Nhưng con cũng phải có lúc tự quyết định, tự làm, rồi tự chịu trách nhiệm về những gì mình đã chọn.
Con nghĩ giữa cha mẹ và con giống như có một sợi dây. Con đứng một đầu. Cha mẹ ở đầu bên kia. Có đôi khi con kéo mạnh tay vì con muốn đi xa thêm một chút. Muốn thử một việc cha mẹ chưa đồng ý. Muốn tự quyết một chuyện mà cha mẹ sợ con sẽ sai.
Cha mẹ ơi, những lúc như vậy, xin cha mẹ đừng buông tay. Nhưng cũng xin Cha Mẹ đừng kéo con trở lại ngay.
Xin hãy cứ giữ đầu dây bên ấy. Để con đi, nhưng con vẫn biết cha mẹ còn ở đó.
Có những ngày con rất khó chịu. Cha mẹ nói gì con cũng không muốn nghe. Có khi con đóng cửa phòng thật mạnh. Có khi con chẳng nói gì. Có khi con nói một câu làm cha mẹ buồn rồi lại làm như không có chuyện gì.
Những lúc ấy, xin đừng nghĩ rằng con bớt thương cha mẹ. Nhiều khi con cũng chẳng hiểu nổi mình.
Con muốn cha mẹ tin, nhưng lại làm những chuyện khiến cha mẹ lo. Con muốn được tự do, nhưng có chuyện lại chạy về hỏi cha mẹ.
Con muốn cha mẹ coi mình đã lớn, nhưng nhiều lúc con vẫn làm những chuyện rất trẻ con.
Chắc cha mẹ nhớ đứa con ngày trước. Con cũng nhớ như thế, nhớ hồi mình cũng bé… Nhưng rồi con phải lớn.
Có thể vài năm nữa, những chuyện hôm nay chúng ta cãi nhau sẽ chẳng còn là chuyện gì lớn. Những điều bây giờ cha mẹ phải nhắc đi nhắc lại, lúc ấy con tự biết làm. Có những lời hôm nay con nhất định không chịu nghe, biết đâu sau này chính con lại thấy cha mẹ nói đúng. Và có thể con cũng chẳng nhớ để cảm ơn Cha mẹ.
Vậy nên nếu những ngày này cha mẹ thấy mệt vì con, xin ráng thêm một chút. Khi con cãi lời Cha mẹ, xin đừng vội nghĩ con hư. Con im lặng, cũng đừng nghĩ con không cần cha mẹ nữa. Con chỉ đang muốn đi xa hơn một chút, cứ để con thử.
Con chỉ xin cha mẹ đừng buông đầu dây bên kia”
…
Đọc hết lá thư, tôi cứ nhớ mãi hình ảnh sợi dây ấy.
Ngày con còn bé, cha mẹ nào cũng từng nắm tay con qua đường, đỡ con lúc tập đi, chạy theo khi con lần đầu biết đạp xe.
Rồi con lớn. Có một ngày, bàn tay ấy phải nới ra.
Chắc chẳng cha mẹ nào muốn giữ con bên mình mãi. Nhưng từ lúc biết phải buông cho đến lúc thật sự yên lòng nhìn con tự đi là cả một quãng đường rất dài.
Con muốn đi, cha mẹ còn lo. Con muốn tự quyết, cha mẹ vẫn sợ con sai. Có khi thương nhau mà cả hai cùng mệt.
Hình ảnh giữ đầu dây bên kia thật hay. Không cần giữ con thật chặt. Chỉ cần chúng ta còn cầm đầu dây ấy. Để một ngày con đi đủ xa, nhìn lại vẫn biết đường về nhà.
✒️ Lisa La – lặng & viết
