Có những mùi vị không chỉ nằm trên đầu lưỡi, mà nó định hình cả một vùng ký ức.
Với tôi,đó là vị ngọt thanh khiết của viên Kẹo Cà,món quà quê gói trong lá chuối khô mà mỗi lần chạm môi,cả một thời thơ ấu lại hiện về,vẹn nguyên và đau đáu.
Quê tôi ngày ấy,hình ảnh Bà Hai Kẹo Cà đã trở thành một phần trong tâm khảm.
Tôi vẫn nhớ như in khu bếp nhỏ của bà,nơi có chiếc bếp đất bùn đỏ lửa giống như lò tráng bánh tráng vậy.
Ở đó,đường mật chưa tách,được đun trong cái chảo gang lớn,sôi lục bục,tỏa ra mùi thơm nồng nàn hấp dẫn của mật mía.
Bà Hai đứng đó,đôi tay rắn rỏi và quen việc đến lạ kỳ. Công đoạn nặng nhọc nhất là lúc đường đã “tới” độ dẻo. Bà dùng đôi đũa bếp to bản, nhấc bổng khối đường hổ phách ấy lên,đập liên hồi vào cái cọc gỗ đóng chắc trên vách tường.
Chát! Chát! Chát! tiếng đập kẹo vang lên nhịp nhàng như nhịp tim của Xóm nhỏ thân thương.
Càng đập, đường càng ngả sang màu vàng nâu lóng lánh,rồi bà Hai kéo sợi,bà cắt kẹo nhanh thoăn thoắt.Mười viên như chục,lăn mình qua lớp bột gạo rang trắng phau để giữ lấy sự khô ráo,thơm bùi.
Tuổi thơ của anh em tôi không có những món quà xa xỉ.
Niềm hạnh phúc lớn nhất là trông đến buổi chợ phiên,ngồi bên bậu cửa,mắt đau đáu nhìn ra con đường mòn dẫn từ chợ về.
Chỉ cần bóng dáng gầy gò của Mẹ hiện ra từ xa,với chiếc nón lá lấp loáng nắng,là tôi biết “thiên đường” đang tới gần…
Gói Kẹo Cà được gói vụng về trong lá môn hay lá chuối,nhưng mở ra lại là cả một sự kỳ diệu.
Tôi nhón một viên, bỏ vào miệng và cứ thế im lặng mà cảm nhận.Không dám nhai,chẳng nỡ nuốt nhanh.Tôi để vị ngọt ấy tan thật chậm, thật khẽ,như muốn kéo dài mãi cái khoảnh khắc được Mẹ yêu thương,vỗ về.
Vị kẹo ấy kỳ lạ lắm: nó ngọt như giọng nói của Mẹ,thanh khiết như sự dịu dàng và thơm nồng nàn như hơi ấm từ mái tóc của Mẹ.
Thời gian là kẻ đánh cắp tàn nhẫn nhất.
Nó lấy đi tuổi thơ,lấy đi những buổi chợ phiên lấy đi cả Mẹ và quà của Mẹ.
Giờ đây,anh em chúng tôi mỗi người một phương,ai cũng có mái ấm riêng,ngôi nhà xưa giờ chỉ còn là một khoảng không hiu quạnh.Mẹ đã khuất bóng sau triền núi, để lại chúng tôi với những nỗi nhớ quặn thắt không thể gọi tên.
Hôm rồi Giỗ MẸ,đứng trước gian bếp cũ tôi lại thèm được nghe tiếng chân Mẹ đi chợ về, thèm cái cảm giác được nhào vào lòng Mẹ mà hít hà mùi mồ hôi lẫn mùi Kẹo Cà ngọt lịm.
Người ta bảo “nước mắt chảy xuôi”, nhưng có những lúc nước mắt lại chảy ngược vào trong,thấm đẫm vào từng thớ thịt của nỗi đau.
Nỗi tiếc nhớ về quá khứ giống như một vết thương chẳng bao giờ khép miệng.
Tôi ước gì thời gian có thể quay ngược lại, dù chỉ một lần,để tôi được chăm sóc Mẹ,được tâm tình và được Mẹ ôm ấp như đứa trẻ thơ.
Cuộc đời này đúng là cõi tạm,nhưng tình yêu của Mẹ và vị ngọt của viên Kẹo Cà năm ấy là điều vĩnh cửu nhất mà tôi mang theo suốt hành trình nhân sinh này.
“Mẹ ơi, nắng đã vàng hanh
Kẹo Cà còn đó,Mẹ đành cách xa…”
Quy Nhơn – 18.8.2026
Hồng Hạnh
