Có những chuyến đi mang theo lời hẹn trở về, nhưng cũng có những khoảng cách địa lý vô tình kéo dài thành nghìn trùng chia ly. Khi bóng mẹ đã khuất sau vệt mây chiều, chiếc vé máy bay muộn màng liệu có đủ sức hàn gắn những vết thương của lòng hiếu thảo?
Cơn mưa rào cuối tháng Bảy Âm lịch trút xuống ga bến xe trung tâm thành phố chói lọi nắng. Thành kéo chiếc vali cỡ lớn, bánh xe lăn trên khoảng sân xi măng gập gềnh phát ra những tiếng động lạch cạch khô khốc. Mười hai năm sống ở xứ người, quen với những hành lang sân bay trải thảm êm ru và mùi không khí nhân tạo thơm lạnh, tiếng mưa rơi trên mái tôn cùng mùi đất ẩm nồng nặc xông lên mũi khiến ngực anh nhói lên một cơn đau thắt.
Thành trở về. Nhưng căn nhà ở ngọn đồi sau làng không còn người đợi anh nữa.
Mẹ anh, bà Út, đã qua đời cách đây năm tuần. Nhận tin báo giữa lúc hợp đồng dự án quan trọng đang ở giai đoạn nước rút, Thành cuống cuồng thu xếp công việc. Nhưng những thủ tục pháp lý cùng các chuyến bay transit bị hoãn vì bão đã biến lời hứa “sẽ về ngay” của anh thành một sự muộn màng tàn nhẫn. Ngày anh đặt chân xuống sân bay , hũ tro cốt của mẹ đã được an táng xong xuôi bên cạnh mộ bố trên triền đồi bạt ngàn cây sim dại.
Chiếc xe ôm đưa Thành dừng lại ở chân dốc. Ngôi nhà cấp bốn ba gian cũ kỹ nằm lọt thỏm giữa vườn cây ăn trái. Khác với những ngôi nhà cao tầng mọc lên như nấm trong xã, nhà của mẹ vẫn giữ nguyên bộ cửa gỗ xơ xác, chiếc sân gạch đã mọc rêu xanh sau những trận mưa ngâu.
Dượng Năm người hàng xóm lâu năm kiêm họ hàng xa đang ngồi bên hiên nhà xé những tệp giấy tiền vàng bạc. Thấy Thành bước vào, ông ngước mắt lên, ánh nhìn phức tạp vừa có sự trách móc, vừa chứa đựng lòng thương hại.
“Về rồi đó hả Thành? Lại đây thắp cho mẹ mày nén hương.”
Thành quăng chiếc vali sang một bên, bước chầm chậm đến trước bàn thờ mới lập. Di ảnh mẹ mỉm cười hiền hậu, đôi mắt chân chất nheo lại như cách bà vẫn hay nhìn anh mỗi khi đi học về. Khói hương nghi ngút làm mắt Thành cay xè. Anh quỳ gối xuống nền gạch lạnh ngắt, dập đầu ba cái. Không có giọt nước mắt nào rơi ra, chỉ có một khoảng trống hoác, thăm thẳm mở ra trong lồng ngực.
“Lúc hấp hối, bà ấy cứ nhìn ra khoảng sân này,” Dượng Năm thở dài, rót chén nước trà chát bĩu môi. “Bà ấy bảo: ‘Chắc Thành nó bận. Bên đó đang là ban ngày, nó phải đi làm kiếm tiền trả nợ nhà cửa, đừng gọi nó nhiều làm nó lo’. Cho đến lúc trút hơi thở cuối cùng, bà ấy vẫn dặn tao đừng làm phiền mày.”
Cụm từ “đừng làm phiền mày” như một lưỡi dao sắc lẹm đâm thấu tâm can Thành.
Anh nhớ lại những cuộc điện thoại ngắn ngủi hàng tháng. Thường là anh gọi về vào cuối tuần với một tâm thế vội vã: “Mẹ khỏe không? Con gửi ít tiền về mẹ mua thuốc nhé. Dạo này công việc con bận lắm, dự án mới áp lực…” Mẹ anh ở đầu dây bên kia luôn ậm ừ: “Mẹ khỏe. Tiền con gửi mẹ còn nguyên, đừng gửi nữa. Ráng ăn uống đầy đủ nghe con, bên đó lạnh lắm…”
Anh đã tin rằng mẹ thực sự khỏe. Anh đã tin rằng số tiền mình đều đặn chuyển về mỗi tháng là đủ để bù đắp cho sự vắng mặt. Anh tự huyễn hoặc bản thân rằng mình đang nỗ lực vì tương lai, để một ngày nào đó có thể đón mẹ sang Tây ở cùng. Nhưng “ngày nào đó” cứ lùi dần theo những nấc thang sự nghiệp, những kỳ nghỉ dưỡng xa hoa cùng bạn bè, và những khoản vay ngân hàng mua nhà trả góp ở xứ người.
“Mẹ mày có để lại cho mày một cái hộp gỗ trong tủ sắt,” Dượng Năm đứng dậy, lấy từ trong chiếc tủ cũ ra một chiếc hộp nhỏ đẽo bằng gỗ xoan đào. “Nó dặn tao khi nào mày về thì đưa.”
Thành nhận lấy chiếc hộp nặng trịch rồi bước vào phòng ngủ của mẹ. Mùi dầu gió cũ và mùi ẩm mốc nhẹ đặc trưng của người già vẫn còn quẩn quanh. Anh ngồi xuống chiếc giường gỗ giát tre đã nhẵn bóng, nhẹ nhàng mở chiếc hộp.
Bên trong không có vàng bạc hay giấy tờ đất đai. Chỉ có một cuốn sổ tiết kiệm nhỏ đứng tên anh, xếp gọn gàng cùng tệp tiền polymer cũ kỹ được buộc bằng dây thun và một cuốn sổ tay bìa bọc vải hoa đã phai màu.
Thành mở cuốn sổ tiết kiệm. Số tiền tích góp suốt mười hai năm qua chính là toàn bộ số tiền hàng tháng anh gửi về cho mẹ. Bà không hề tiêu một đồng nào. Trên tờ giấy biên nhận ngân hàng, nét chữ nguệch ngoạc của mẹ ghi rõ: “Tiền của Thành gửi dành dụm mua nhà.”
Tay Thành bắt đầu run lên. Anh mở cuốn sổ tay ra. Đó không phải là nhật ký, mà là những dòng ghi chép vụn vặt của một người mẹ không thành thạo chữ nghĩa.
“Ngày 15 tháng 3: Cu Thành gọi về. Nghe tiếng nó ho, chắc bên đó lại trở trời. Nó bảo thèm ăn cá bống kho nghệ của mẹ.”
“Ngày 20 tháng 8: Mùa Vu lan. Hôm nay lên chùa cầu an cho nó. Sư thầy cho cái khánh treo xe, ước gì gửi sang được cho nó đi đường bình an.”
“Ngày 10 tháng 10: Tay dạo này run quá, mắt cũng mờ. Bác sĩ bảo tim có biến chứng. Chắc không đợi được đến lúc nó về ăn Tết nữa rồi. Mong con nó không trách mình…”
Đến đây, những nét chữ nguệch ngoạc nhòe đi vì vết nước khô đọng lại trên mặt giấy.
Thành gục đầu xuống mớ giấy tờ, ngực phập phồng. Cao trào của sự ngạt thở nén chặt bấy lâu vỡ òa. Anh khóc. Tiếng khóc nghẹn ngào, nấc lên từng hồi như một đứa trẻ bị bỏ rơi giữa đêm tối.
Anh nhớ về những mùa Vu lan cũ. Ngày anh còn nhỏ, nhà nghèo đến mức bữa cơm chiều chỉ có rau luộc và vài con cá khô bẻ đôi. Mùa Vu lan năm đó, mẹ dắt anh lên chùa làng, cài lên ngực anh một bông hoa hồng đỏ thắm, còn ngực mẹ là bông hoa trắng chói cang. Mẹ ôm anh vào lòng, thì xầm: “Mẹ không còn mẹ nữa, nhưng mẹ còn có con. Con là tài sản lớn nhất của mẹ.”
Vậy mà khi trưởng thành, anh lại coi mẹ là một điểm tựa nghiễm nhiên luôn tồn tại phía sau. Anh mải mê chạy theo những bông hoa hồng của thiên hạ, chạy theo danh vọng, tiền tài và sự công nhận của xã hội, để rồi vô tình cài lên ngực mình bông hoa trắng tự lúc nào không hay. Anh đã dành thời gian cho những buổi họp kéo dài hàng giờ, những bữa tiệc xã giao thâu đêm, nhưng lại tiếc nuối từng phút giây trò chuyện qua điện thoại với người đã mang nặng đẻ đau ra mình.
Mưa ngoài trời bắt đầu tạnh, nhường chỗ cho ánh chiều tà màu xám bạc đổ xuống triền đồi.
Thành đứng dậy, ôm chiếc hộp gỗ vào lòng rồi bước từng bước chậm rãi lên đồi sim. Ngọn đồi này ngày xưa anh và mẹ vẫn thường lên hái củi. Mộ của bố mẹ nằm sóng đôi bên nhau, xung quanh là những bụi sim già đang trút những chiếc lá cuối cùng của mùa mưa.
Anh quỳ xuống trước nấm mồ đất mới còn thơm mùi cỏ non. Nhẹ nhàng chạm tay vào lớp đất mềm, Thành như cảm nhận được hơi ấm từ bàn tay gầy guộc của mẹ.
“Mẹ ơi… con về rồi đây,” Thành thì thầm, giọng khàn đặc. “Con xin lỗi… Con về muộn quá…”
Gió từ đồi cao thổi qua, mang theo hương thơm dịu nhẹ của hoa sim dại và mùi đất nồng. Không có tiếng đáp lời, chỉ có tiếng lá cây rì rào như lời vỗ về bao dung của đất mẹ. Thành hiểu rằng, mẹ chưa bao giờ trách anh. Sự bao dung của mẹ là vô tận, và chính sự bao dung ấy mới là bản án nặng nề nhất dành cho sự vô tâm của anh.
Anh ngồi lại trên đồi rất lâu, cho đến khi những ngôi sao đầu tiên thắp sáng bầu trời đêm. Anh biết, quãng đời còn lại của mình sẽ không bao giờ còn giống như trước. Căn nhà cũ này, ngọn đồi này sẽ là nơi anh trở về mỗi năm, không phải để trốn chạy quá khứ, mà để nhắc nhở bản thân về một tình yêu thương vô điều kiện anh đã may mắn có được trong đời.
Chuyến bay trở lại xứ người vẫn đang chờ anh vào tuần sau, nhưng lần này, trong hành lý của Thành sẽ không chỉ có những tài liệu dự án vô hồn. Anh sẽ mang theo cuốn sổ tay cũ của mẹ, tệp tiền buộc dây thun đã sờn góc, và một đóa hoa hồng trắng được cài cẩn thận nơi lồng ngực như một lời nhắc nhở vĩnh hằng về tình mẫu tử — điều quý giá nhất mà con người ta chỉ nhận ra khi đã vĩnh viễn mất đi.
THÔNG ĐIỆP GIA HUẤN
Tình mẫu tử là cội nguồn thiêng liêng và vị tha nhất trong cuộc đời mỗi con người. Đừng để sự bận rộn của tuổi trưởng thành cùng những vọng tưởng bên ngoài làm chúng ta quên mất rằng, cha mẹ đang già đi theo từng vệt nắng qua hiên nhà.
Đừng vội tin vào câu nói “sau này khi con thành đạt”, bởi thời gian của cha mẹ không tính bằng thành công của con cái, mà tính bằng từng ngày trông ngóng. Hãy yêu thương, lắng nghe và trở về khi còn có thể, để bông hoa cài trên ngực áo mùa Vu lan luôn là màu đỏ của sự hiện diện, chứ không phải màu trắng của những ân hận muộn màng.
✍🏻3T
