Giữa một nụ cười và một giọt lệ, giữa một cái nắm tay và một lần ngoảnh mặt… là cả một kiếp người.
Cuộc đời vốn dĩ mong manh như bong bóng vỡ trong mưa. Long lanh đó, rực rỡ đó… nhưng chạm tay vào, lại tan. Chính vì lẽ ấy mà mỗi khoảnh khắc ta đang sống trở nên quý giá đến lạ thường – như một đóa hoa nở đúng mùa, như một tiếng chuông ngân lên trong chiều gió thoảng.
Bài thơ này không chỉ là lời kể về một cuộc tình đã qua – mà là lời thủ thỉ của gió, của mưa, của tiếng chuông chùa vọng giữa thinh không. Nó chạm vào điều sâu kín trong lòng mỗi người: nỗi mong manh của hiện hữu, vẻ đẹp mong manh của yêu thương, và sự ngắn ngủi đến lặng người của một “sát-na” có mặt trên cõi đời.
Có thể hôm nay bạn còn, tôi còn, lòng ta còn ấm, tay ta còn nắm tay ai đó… nhưng mai này thì sao? Liệu có gì là mãi mãi giữa cuộc đời luôn trôi như dòng sông tháng Sáu?
Bài thơ này không kể một chuyện tình, mà kể một chuyện đời. Như một đoản khúc nhẹ nhàng giữa vô thường, như một lời ru dịu dàng giữa muôn trùng mất – còn. Nó nhắc ta rằng, trong từng điều ta có, luôn ẩn chứa một phần của cái không. Và rằng, đừng mải mê níu giữ, mà quên mất cách buông nhẹ một điều đã mờ xa.
Hãy đọc bài thơ như thể bạn đang lặng nghe tiếng mưa chiều – vừa buồn, vừa dịu, vừa chạm đến điều đẹp nhất trong tâm hồn. Bởi giữa những biến thiên “có – không”, vẫn còn đây: một ánh nhìn ấm áp, một tiếng cười nhỏ nhẹ, một bàn tay đặt nhẹ lên vai – và một trái tim còn biết thương yêu, dù chỉ trong một phút giây.
CHUYỆN CÓ
CÓ RỒI KHÔNG
Có những cái tưởng chừng như gần gũi
Mà nghìn trùng vẫn mãi cách xa
Có những cái ngỡ rằng trong gang tấc
Xa vời vợi mù khơi tít tắp xa
Chỉ là mưa ngân vang trên mái ngói
Ngày tiếp ngày trôi vợi bớt rêu phong
Cũng chỉ là cuộc tình qua rất vội
Cũng chỉ là chuyện mưa – nắng vô thường
Cũng chỉ là chuông chùa vọng thinh không
Tiếng mõ đều nhịp điệu lời khấn nguyện
Cũng chỉ là chuyện khuyên bỏ, khuyên buông
Chuyện sắc – không, chuyện trần gian có – không
Rồi một mai, xác thân bỏ bụi hồng
Đến rồi đi, chưa trọn đầy giấc ngủ
Gác trọ đời, cùng chuyện tình xưa cũ
Chợt chạm nhau, rồi xa cách nghìn trùng
Chiều tháng Sáu mưa trời như bão giông
Mưa phập phồng mưa bong bóng vỡ toang
Mưa thét gào gọi tên trong tiền kiếp
Mưa thầm thì thương nhớ chiếc lá vàng
Mưa chiều nay, cuồn cuộn chảy lang thang
Chảy về đâu, giữa dòng đời vô định
Chảy về đâu, lá xanh rồi lá vàng
Chảy về đâu, trăng tròn rồi trăng khuyết
Chảy về đâu, xin cúi đầu mặc niệm
Một sát na, chuyên có, có rồi không.
Lvt 05/06/2025
Ngay từ những dòng đầu tiên, bài thơ Có – rồi Không đã mở ra một cõi chơi vơi giữa “gần – xa”, “có – mất”, “vừa trong tay – đã vời vợi mù khơi”. Dường như đời sống này, tình cảm này, ký ức này… chẳng có gì thật sự thuộc về ta.
“Có những cái tưởng chừng như gần gũi
Mà nghìn trùng vẫn mãi cách xa
Có những cái ngỡ rằng trong gang tấc
Xa vời vợi mù khơi tít tắp xa”
Đó không chỉ là khoảng cách vật lý. Đó là khoảng cách của tâm hồn, của thời gian, của những điều từng rất thật, nhưng rồi dần phai trong bụi mờ ký ức. Cũng giống như tiếng mưa vang ngày nào trên mái ngói tuổi thơ, từng ngân dài, nhưng rồi cũng cuốn trôi đi cả rêu phong và dấu tích của những ngày đã cũ…
Tác giả miên man giữa hiện tại và quá khứ, giữa tình yêu và đạo lý, giữa nắng mưa vô thường và tiếng chuông chùa vọng thinh không. Đó là một dòng chảy ý niệm, nối tiếp nhau, tưởng ngẫu nhiên mà thấm sâu triết lý:
“Cũng chỉ là chuyện khuyên bỏ, khuyên buông
Chuyện sắc – không, chuyện trần gian có – không”
Ngôn từ trong thơ giản dị, nhưng lại chứa đựng những câu hỏi không dễ trả lời. Khi ta nhìn vào cõi đời, vào một chuyện tình, một mối nhân duyên, thậm chí cả một đời người – đâu là thật? Đâu là hư? Đâu là điều sẽ còn và đâu là điều đã tan?
“Rồi một mai, xác thân bỏ bụi hồng
Đến rồi đi, chưa trọn đầy giấc ngủ”
Cuộc đời, như một trạm dừng chân ngắn ngủi. Gác trọ đời, nơi ta vô tình gặp gỡ, yêu thương, rồi chia xa. Có thể đã từng nắm tay ai đó dưới mưa tháng Sáu, có thể từng nhìn nhau lặng lẽ, từng gọi tên nhau trong gió – nhưng rồi, tất cả chỉ còn là một vệt mưa chảy lang thang về phía vô định.
“Chảy về đâu, xin cúi đầu mặc niệm
Một sát na, chuyện có, có rồi không.”
Câu thơ cuối như một nhát cắt nhẹ – không đau, nhưng sâu. Nó khiến người đọc phải dừng lại, cúi đầu, lặng thinh. Không phải để tiếc nuối, mà để nhận diện được vẻ mong manh của kiếp người – để học cách trân trọng điều đang hiện diện.
Thay lời kết
Có – rồi Không không phải là một bài thơ buồn để ta than thở về sự mất mát. Nó là lời mời gọi tỉnh thức. Rằng, chính vì vô thường, nên mỗi khoảnh khắc hiện tại mới thật đáng sống. Mỗi lời nói, cái ôm, ánh nhìn… đều là một “phép màu” đang nở rộ, dù chỉ trong chốc lát.
Chúng ta không thể giữ được mọi điều – nhưng có thể thương trọn vẹn điều đang có. Không thể níu giữ mọi người – nhưng có thể yêu hết lòng trong lúc còn bên nhau.
Và khi hiểu được điều đó, ta sẽ thôi không nuối tiếc, cũng không sợ hãi cái “không”. Vì từ trong “không”, một mầm “có” sẽ lại nảy nở – dịu dàng, lặng lẽ – như một đóa hoa mùa sau.
