Trong thơ phương Đông, điều ở lại lâu nhất không phải là chữ, mà là khí. Khí sinh ý, ý mở đạo.
Khí là nhịp thở của bài thơ, là khoảng lặng giữa hai hình ảnh. Ý không nằm ở điều được nói ra, mà ở điều người đọc tự nhận lấy. Còn đạo không phải một triết lý được giảng giải, mà là quy luật âm thầm vận hành bên dưới từng câu chữ.
Vì thế, một bài thơ càng ít giải thích, càng có nhiều khoảng trống để khí lưu chuyển. Một mái ngói, một bậc thềm, một bếp lửa hay một chén trà, nếu mang đủ khí, sẽ tự mở ra ý; khi ý đủ chín, đạo sẽ hiện mà không cần gọi tên.
“Nhà” được viết từ một niềm tin như vậy. Không kể về một ngôi nhà, cũng không luận về mái ấm. Chỉ mong giữ lại vài hình ảnh rất đời, để thời gian lặng lẽ ở lại trong chúng. Phần còn lại, xin dành cho mỗi người đọc tự trở về ngôi nhà của chính mình.
NHÀ
Mái nhà ơi màu cũ
Hiên chắt giọt nắng đầy
Gió qua nghiêng cánh cửa
Mưa lặng giữ bóng cây.
Tro nồng ôm lửa nhỏ
Khói mỏng gọi hương trà
Ấm im nơi góc bếp
Chiều chầm chậm ngang qua.
Đá sỏi quen chân cũ
Rêu biết lối người về
Đèn khuya neo mắt cửa
Đêm mềm dựa khói quê.
Lá vô thinh rơi bóng
Mùa đổi chẳng ai hay
Mái nghiêng chênh bóng nắng
Ngói cũ bạc màu mây.
Bình minh ngoài hiên vắng
Trà vừa dậy khói sen
Ngoảnh đầu… người còn đó
Đèn khuya màu mắt quen.
✒️ Lisa La
