Giữa dòng đời hối hả, những giá trị văn hóa cốt lõi vẫn luôn được gìn giữ vẹn nguyên dưới mỗi nếp nhà bình yên. Hãy cùng tôi lắng lòng bên cánh võng trưa hè, nghe tiếng mẹ ngân nga câu Kiều, điệu lý để cảm nhận hành trang tinh thần vô giá nuôi dưỡng bao thế hệ qua tản văn: TIẾNG VÕNG KẼO KẸT VÀ MẠCH NGUỒN NẾP NHÀ.
“Võng đưa tiếng mẹ ngân nga
Nuôi hồn con trẻ nếp nhà bình yên
Dẫu mai đi khắp mọi miền
Lời ru nhắc nhở không quên cội nguồn”
Có những âm thanh đi qua cuộc đời rồi chìm vào quên lãng, nhưng cũng có những giai điệu dịu êm cứ ngân vang mãi, trở thành dòng sữa tinh thần nuôi dưỡng cả một đời người. Đó chính là lời ru, chiếc nôi âm nhạc đầu đời, nhẹ nhàng dệt nên tấm thảm gấm hoa nâng đỡ tâm hồn ta từ thuở lọt lòng.
Mỗi ngày, khi tạm gác lại những toan tính bộn bề ngoài kia để trở về căn nhà nhỏ, lòng tôi lại bình yên đến lạ khi nghe tiếng mẹ chồng ngân nga câu Kiều. Ở tuổi 86 với mái đầu bạc trắng sắc thời gian, trong trí nhớ của mẹ vẫn vẹn nguyên cả một kho tàng ca dao dân ca, thuộc lòng từng câu Kiều, điệu lý. Tiếng võng kẽo kẹt giữa trưa hè oi ả, giọng mẹ trầm ấm cất lên câu hát thuở nào:
“Gió mùa thu mẹ ru con ngủ
Năm canh chày thức đủ vừa năm”.
Lời ru ngọt ngào ấy hòa cùng nhịp đập trái tim đầy bao dung của mẹ, như dịu dàng chở che, vỗ về giấc ngủ thơ ngây của cháu con.
Mỗi câu ca nhuốm màu thời gian của mẹ không chỉ là giai điệu xoa dịu những hờn dỗi trẻ thơ, mà còn chứa đựng cả một trời thương, tình yêu quê hương cùng những đạo lý làm người sâu sắc. Khi thì mẹ ví von về đạo hiếu bằng câu ca dao quen thuộc:
“Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.
Lúc mẹ lại trầm ngâm, gửi gắm triết lý nhân sinh qua những câu Truyện Kiều sâu sắc:
“Thiện căn ở tại lòng ta
Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”
Tôi là một người thích hát, thế nhưng mỗi khi ngồi bên cánh võng ru con, ru cháu, tôi vẫn chẳng thể nào tìm được cái thần, cái điệu ngân nga tự nhiên đầy chiêm nghiệm như mẹ. Lời ru của bà không đơn thuần là tiếng hát, đó là tiếng lòng của một thế hệ đi trước gửi gắm lại cho mai sau. Qua lời mẹ ru, con cháu biết yêu cánh cò trắng lả bay, biết thương hạt gạo ruộng đồng một sương hai nắng, biết kính yêu ông bà, cha mẹ và trân trọng tnghĩa xóm tình làng, tình đồng bào ruột thịt…
Giữa dòng đời hối hả đầy rẫy phong ba, lời ru ấy của mẹ đã trở thành hành trang tinh thần vô giá, một chiếc neo vững chắc giữ cho tâm hồn mỗi người trong gia đình luôn hướng về nguồn cội. Tiếng mẹ ngân nga mỗi ngày sẽ mãi là mạch nguồn trong trẻo, tưới mát và nuôi dưỡng lòng vị tha, để thế hệ chúng tôi và con cháu mai sau tiếp nối, học cách yêu thương và giữ gìn nếp nhà luôn trọn vẹn.
Tố Mai ✍️
