Bài thơ “CÁNH THU SANG”
Rón rén tình Thu… hồn len mắt biếc
Khi hồn Thu phơi phới vút lên cao
Mở ngăn tim Thu khe khẽ bước vào
Rất nhè nhẹ… đắm say… Thu dịu ngọt.
Thì thầm nhỏ to đàn Thu thánh thót
Tiếng Thu sang… lay động rèm mi ngoan
Liều tay ngà Thu vung khẽ khăn toan
Nhốt mùa Thu bằng hương tình ngọt lịm!
Có phải chiều Thu miết mãi đi tìm?
Thu đến rồi đi đắm say thi sĩ
Khép chặt mi ngoan giữ Thu tình ý
Để đêm về… Thu xao động tâm can.
Run rẩy nắng Thu bước nhẹ miên man
Thu sầu nhớ rêu phong trên thành cổ
Hoang hoải Thu sang. Tim đóng nắp mồ!
Thơ thẩn vàng Thu lá xiên nhè nhẹ…
Chiếc lá Thu phai… hồn nao khe khẽ?
Xôm xốp vàng rơi chợt giật mình Thu
Trong veo mây trắng Thu khẽ vi vu
Thả rong chơi… mệt nhoài… Thu ngủ lịm!
Giấc ngủ tàn Thu chiều sang tim tím
Ướp hương Thu bằng những cánh hồng phai
Đưa Thu đi bằng vần thơ khờ dại!
Chênh chao chờ… hồn Thu… lại tái sinh.
Quay lại nhé Thu …
bằng ánh bình minh
Ngồi tưởng nhớ
tương tư em… Thu khóc!
– TG Chuan Pham
| BÌNH THƠ |
Có những bài thơ mà mỗi vần thơ gieo xuống tựa hồ như một dải lụa mỏng, quấn quanh cảm xúc của ta. Ở “Cánh Thu sang”, mùa thu không chỉ là cảnh sắc mà như hóa thân thành một người tình mong manh, dịu dàng và đa cảm.
Thơ của ông không chỉ tả Thu, mà thổi hồn cho Thu, khiến mùa trở nên sống động, biết run rẩy, biết khẽ khàng “vung khăn toan”, biết “ngủ lịm” trong giấc mộng.
Ngay từ câu mở đầu:
“Rón rén tình Thu… hồn len mắt biếc
Khi hồn Thu phơi phới vút lên cao”
Thiệt thương quá cái “rón rén” của tình Thu như bước chân một người thương cũ ghé qua ngưỡng cửa ký ức, sợ làm kinh động những điều đã ngủ yên.
Mùa thu trong thơ ông không chỉ là cảnh, mà là hơi thở của lòng, là một “nàng thơ” dịu dàng, e ấp mà say đắm.
Giọng điệu bài thơ khiến ta liên tưởng đến hồn thơ Lưu Trọng Lư trong “Tiếng Thu”:
“Em không nghe rừng thu
Lá thu kêu xào xạc…”
Cũng cái run run của lá, cũng cái khẽ khàng của gió, nhưng trong “Cánh Thu Sang”, thu không buồn bã mà trở nên mềm mại, có hồn và rất “người”.
“Nhốt mùa Thu bằng hương tình ngọt lịm!”
Một câu thơ lạ mà đẹp biết bao! Tình yêu và mùa thu quấn quýt nhau trong một chiếc “hương lồng” vô hình. Ở đây, tác giả không tả mà gợi mở rất tinh tế, để người đọc tự cảm nhận cái ngọt, cái say, cái khó nắm bắt của những xúc cảm mong manh.
Nhưng cũng như mọi mùa, thu rồi cũng sẽ tàn.
“Hoang hoải Thu sang. Tim đóng nắp mồ!”
Dấu chấm giữa câu khiến ta khựng lại. Để rồi tiếp nối với câu “Tim đóng nắp mồ” nghe “điếng lòng”. Phía sau vẻ dịu dàng của mùa là sự tàn phai, là quy luật của thời gian mà thi nhân nào cũng từng run sợ. Giữa chênh chao ấy, nhà thơ lại gửi một lời gọi thiết tha:
“Quay lại nhé Thu… bằng ánh bình minh
Ngồi tưởng nhớ, tương tư em… Thu khóc!”
Thu biết khóc! Ấy là khi tình vẫn còn, lòng người vẫn chưa nguôi. Ở điểm này, ta thấy hồn thơ của TG Phạm Đình Chuân gần với Xuân Diệu trong nỗi lo “vội vàng” và Hàn Mặc Tử trong vẻ mộng mị, khát khao cái đẹp mong manh.
“Cánh Thu Sang” vì thế không chỉ là khúc nhạc buồn, mà là bản hòa ca giữa vô thường và vĩnh cửu, giữa mất và còn, giữa hương và hình. Khi đọc, ta nghe thấy tiếng thu ngân lên từ chính lòng mình. Nơi những xúc cảm tưởng đã khép mà vẫn chưa bao giờ khép lại.
Nếu được phép, xin được kết lại áng thơ này bằng cảm nhận “KHI HỒN THU HÓA THÀNH NGƯỜI TÌNH”
✍️ Lisa La
