| NHẶT | của Chuan Pham
Tôi về nhặt lại… những chiều đi hoang:
Của Em đánh rơi bờ sông dạo trước
Triền môi thơm cho tóc thêm óng mượt?
Ơn đời chút vui… e ấp tình ai?
Tôi về nhặt lại… những buổi sớm mai:
Ánh mặt trời trên Sông Hương ló dạng
Môi Em cười đánh thức giọt sương tan!
Hoàng hôn trượt dốc Nam Giao xao xuyến…
Tôi về nhặt lại… tóc mai đen huyền:
Nàng Tôn Nữ soi mình bên Thừa Phủ
Ánh hôn hoàng thì thầm lời ẩn dụ!
Mờ tịch dương lơ đãng bến sông xưa…
Tôi về nhặt lại… chút ánh trăng thưa:
Vỹ Dạ đắm chìm lời thơ Mặc Tử
“Mơ khách đường xa” đắm say lữ thứ
Từng đêm về… mộng mị giấc Ngự Viên!
Trăng Hoàng Cung… tôi ngỡ mình gặp tiên:
Hằng Nga lả lơi vũ Nghê Thường Khúc
Quá khứ vàng son đền đài phế phủ…
Bụi thời gian đắm chìm trong hư không!
Tôi về nhặt lại… hoa đăng trôi sông:
Của nàng Ca Nương đánh rơi đêm trước?
Nam Ai, Nam Bằng lời ca ướt rượt…
Lớp phấn son pha lẫn ánh đèn màu!
Tôi về nhặt lại… thời gian trôi mau:
Đang ở Huế mà chừng như nhớ Huế!
Cấm Thành còn chăng môi trầm, mắt quế?
Phảng phất giai nhân. Nghiêng ngả Hoàng Thành!
Trong nỗi lòng nhớ HUẾ của Lisa La
“Nhặt!” là một thi phẩm đậm phong vị Huế nên trầm, sâu và nhuốm màu hoài niệm. Ngay từ nhịp mở đầu “Tôi về nhặt lại…”, bài thơ đã dựng lên dáng vẻ của một người khẽ cúi xuống bên dòng ký ức, nâng niu từng mảnh kỷ niệm tưởng như nhỏ bé, nhưng chứa cả thời thanh xuân và linh hồn xứ Huế.
Điều đáng quý nhất trong bài thơ không chỉ là những địa danh quen thuộc như Sông Hương, Nam Giao, Vỹ Dạ — mà chính là cách tác giả chọn động từ “NHẶT” để ôm lại nỗi nhớ.
“Nhặt” là một động tác nhỏ và chậm, khác hẳn “gom”, “tìm”, “kiếm” hay “lượm”. “Gom” mang ý thu vén, “tìm – kiếm” đầy nỗ lực, “lượm” lại có phần tùy hứng. Còn “nhặt” là sự cúi xuống, là động tác chạm rất nhẹ, thường dành cho những gì mong manh: một cánh hoa, một tiếng thở dài, hay một ký ức dễ tan. Chỉ “nhặt” mới đủ cái run rẩy, cái nâng niu để chạm đến những điều tinh tế nhất — những thứ mà người Huế thương, nhưng sợ chạm mạnh tay thì… vỡ.
Nhờ “nhặt” nên nỗi nhớ trong bài thơ trở nên trong và mềm: nhớ tiếng chuông, nhớ từng giọt sương, nhớ lớp phấn son sau ánh đèn sân khấu, nhớ cả ánh trăng Vỹ Dạ buông thưa như tơ. Những hồi ức ấy không được gom vào một mảng lớn, mà được nhặt lại từng chút, khiến chúng sáng lên từng đốm, như vệt nắng vàng trong nắng chiều.
Và rồi cao trào bật ra ở câu kết:
“Đang ở Huế mà chừng như nhớ Huế!”
Một nghịch lý đẹp chỉ có ở những tâm hồn thật sự yêu Huế: đứng ngay giữa nỗi thương mà vẫn thấy mình đang lạc về phía tìm kiếm. Bởi Huế trong thơ không chỉ là đất, là nước, mà là miền cảm xúc — càng gần, càng nhớ.
“Nhặt!” vì thế không chỉ là bài thơ. Đó là một động tác tâm hồn: cúi xuống để giữ lại những điều tưởng nhỏ mà hóa ra… là cả một đời.
✍️ Lisa La
