Giới thiệu tác phẩm “Tứ cú lục bát LỤC THỨC (1) & (2)” của tác giả Tâm Không Vĩnh Hữu

Tứ cú lục bát LỤC THỨC (1) & (2)

Ý THỨC
Về rồi, nằm chán lại đi
Bon chen vào chợ thõng tay dại khờ
Hai vai tĩnh động dật dờ
Té ra tuồng tích đang chờ nhập vai.

THÂN THỨC
Bình minh thân đảo chân nghiêng
Tay gom nắng nhạt, vai khiêng gió lồng
Khom lưng nhổ bứng hoa trồng
Bán mau đổi lấy ít đồng thỉnh kinh.

THIỆT THỨC
Im im giấc dưới vũng lầy
Thiềm thừ đẩy lưỡi nếm cay tìm bùi
Rượu tình cạn đáy chơi vơi
Ngọt ngây một giọt đón đời lao đao.

TỶ THỨC
Gió về hương thoảng nắng mưa
Mồ hôi nước mắt chua chua nhân tình
Hít hơi đồng trống một mình
Nghe mùi danh lợi đã thành khói nhang.

NHĨ THỨC
Đàn reo rộn rịp lao xao
Chùa thầy tùng bách rì rào trợ duyên
Tiếng nam mô vọng uyên huyền
Gõ chuông một tiếng đổ nghiêng tâm tà.

NHÃN THỨC
Dõi tìm cảnh giới vấn vương
Thấy sân duyên úa, thấy đường nợ khô
Gần xa mờ ảo bến bờ
Dậm chân bụi bắn vần thơ lên ngàn.

• Nhãn thức
Tuyệt trần hoa nở chào đêm
Vườn sau ứ rác nhũn mềm nhớp nhơ
Trăng soi ma mị mập mờ
Triêu dương tôi đón vần thơ nắng hiền.

• Nhĩ thức
Đàn tôi rung nhịp rộn ràng
Tiếng xưa hồi vọng ngút ngàn mây reo
Huyền cầm da diết phiêu phiêu
Lưng chừng bặt nín, tiếng mèo gọi con.

• Tỷ thức
Sương mai còn đọng hương lài
Rau răm nồng đợi đoái hoài ngắt thơm
Bếp còn vương vấn đậu tương
Bưng lên hương ngát bát cơm lót lòng.

• Thiệt thức
Cắn đôi hạt muối hạt vừng
Chia nhau bùi ngọt phố phường rong chơi
Đắng cay người hãy nhấp môi
Để tôi cạn chén lệ rơi một mình.

• Thân thức
Se sua che giấu hình hài
Cánh chuồn phận mỏng chạm hoài xót đau
Bước còn lêu lổng trước sau
Dòng trôi lạnh buốt, vực sâu ấm tình.

• Ý thức
Về thôi, đi mãi cũng về
Bên ni bát nháo, bên tê điêu tàn
Dưới chân an lạc thiên đàng
Nong nia rây sẩy dát vàng tâm tư.

Tâm Không Vĩnh Hữu

VÒNG TRÒN SÁU THỨC

Có những lúc, ta tưởng mình đang sống rất rõ ràng: thấy, nghe, nếm, chạm, nghĩ, mọi thứ đều hiện hữu. Nhưng khi lặng đi một chút, ta chợt nhận: mình không sống trong đời sống, mà đang trôi trong chính những gì mình cảm nhận.

“Tứ cú lục bát LỤC THỨC” của tác giả Tâm Không Vĩnh Hữu (TKVH) mở ra như một vòng vận hành của nhận thức, những lớp sóng vi tế của thức uẩn trong sáu thức (*), không có điểm đầu, cũng không có điểm cuối. Chỉ có một chuyển động âm thầm: từ chỗ bị cuốn theo, đến khi thấp thoáng một chút tỉnh giác nhìn lại chính sự cuốn theo ấy.

Ở lớp đầu, các giác quan hiện lên như những cánh cửa mở. Con người bước vào đời sống, bon chen, nhặt nhạnh, đổi chác. Thân lao lực, tâm dật dờ. Vị giác tìm cái bùi, khứu giác đuổi theo hương, tai bị kéo bởi âm thanh, mắt bị giữ bởi cảnh sắc. Dòng sống tưởng như đầy đặn, nhưng thực ra được dẫn dắt bởi những lực kéo quen thuộc: ái, rồi đến thủ, khiến ta không rời ra khỏi chính điều mình đang nếm trải.

Những đối lập chạm nhau. Ngọt và đắng, cao và thấp, thiêng và tục. Ta thấy, ta nghe, ta nếm, nhưng hiếm khi dừng đủ lâu để nhận ra cái biết ấy có khi đang quay lại soi chính mình.

Rồi bài thơ không thay đổi chất liệu của đời sống, mà chuyển sang một cách nhìn khác.

Cũng vẫn những giác quan ấy, nhưng lực kéo dường như đã nhẹ đi. Không phải đời sống khác đi, mà trong dòng vận hành đã xuất hiện một khoảng lặng rất mỏng. Mắt vẫn thấy một bông hoa nở trong đêm, đồng thời nhận ra góc vườn ứ rác. Không có gì bị che lấp, cũng không có gì bị loại trừ. Cái đẹp và cái dơ cùng hiện hữu, lặng lẽ và ngang bằng.

Tai cũng vậy. Tiếng chuông, tiếng kinh từng làm tâm xao động nay lắng xuống. Trong khoảng lặng ấy, một âm thanh rất nhỏ, rất đời: tiếng mèo gọi con, vang lên gần gũi và rõ ràng. Không còn khoảng cách giữa cao và thấp, chỉ còn âm thanh, đúng như nó là.

Khứu giác và vị giác không còn tìm kiếm. Không phải những dư vị kích thích, mà là mùi cơm, mùi rau, vị muối vừng giản dị. Những điều nhỏ bé ấy giữ người ở lại với đời sống, không phải để ràng buộc, mà để làm rõ.

Thân thể, sau những va chạm, không còn chỉ biết đau. Trong cái lạnh vẫn có một vùng ấm. Không phải vì đời sống trở nên dễ chịu hơn, mà vì cách cảm nhận đã không còn hoàn toàn bị dẫn dắt.

Và rồi, ý thức không còn vội vã. Không cần rời bỏ, cũng không cần nắm giữ. Chỉ là một sự quay lại rất nhẹ, không phải trở về một nơi chốn, mà như chạm vào trạng thái đang là.

Vòng vận hành ấy không khép lại. Khi tưởng đã nhìn ra, ta vẫn có thể rơi vào một lớp cuốn theo khác. Nhưng đâu đó, một khoảng cách rất mỏng đã xuất hiện, không đủ để tách rời, nhưng vừa đủ để không còn dính chặt.

Bài thơ không đưa ra lời giải, cũng không khép lại bằng một kết luận. Nó chỉ mở ra một chuyển động, nơi mỗi người có thể tự nhận ra mình đang ở đâu trong dòng vận hành của sáu thức. Và có khi, chỉ một thoáng nhận ra, vòng tròn ấy đã không còn quay như cũ.

(*) Lục thức: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý, là sáu dạng nhận biết của con người theo Phật học.

✒️ Lisa La