Tùy bút

Tản mạn về chữ “Buồn” trong Nhạc và Thơ

Hồi còn Sinh Viên, hễ có Bạn mô có chuyện buồn vì thất tình hay bị “cho ra rìa” là nói “buồn ơi, ta xin chào mi, khi tình yêu đã bỏ ta đi” của Cố NS. Nguyễn Ánh 9.

HT có thời gian ở Đà Lạt 5 năm(trước 1975), nên biết đến Bản nhạc “Thành Phố Buồn” rất nổi tiếng của Cố NS. Lam Phương.

HT cũng đã sinh ra ở Huế và sống ở Huế nên cũng rất “thấm” với chữ “buồn” của Huế.

Bây giờ để HT nói về hai nơi này với “Buồn” cho các Bạn đọc:

Buồn với TP. Đà Lạt:

Nói về Đà Lạt với “đặc sản”: Buồn !

Nhạc Sĩ Lam Phương đã sáng tác bản nhạc “Thành Phố Buồn” trước 1975:

“Thành phố buồn của Lam Phương ra đời năm 1970, khi nhạc sĩ theo đoàn văn nghệ Hoa Tình Thương của quân đội đi trình diễn ở Đà Lạt. Bài hát không có từ nào nhắc đến Đà Lạt mà chỉ bằng hình ảnh lãng đãng khói sương, đường quanh co quyện gốc thông già, hay con đường ngày xưa lá đổ… mà khói sương Đà Lạt được gọi về thật nhiều trong tâm tưởng người nghe. Tất cả hình ảnh đó được dùng để kể câu chuyện đúng phong cách Lam Phương: Lồng vào một chuyện tình tan vỡ (motif nhạc tình buồn của dòng bolero bình dân thịnh hành thời điểm này)!

Người ta bắt gặp sự đồng cảm khi nghe Thành phố buồn có lẽ vì khung cảnh Đà Lạt là thiên đường cho tình yêu, là tìm chốn êm đềm. Để rồi cũng chính đô thị khói sương ấy lại khắc khoải buồn trong bức tranh tiễn biệt.”

Mình có thời gian sống ở Đà Lạt cũng đủ lâu( trước 1975),để thấy Đà Lạt khói sương và những con dốc “quanh co”, những con hẻm đặc trưng,..mà những ai đã lang thang bước trong những ngày mưa Đà Lạt,những buổi sáng mù sương,tay như nắm được từng giọt sương rơi…mới cảm nhận hết cái Mông lung của “Buồn”.

Đà Lạt hồi đó,thông còn rất nhiều,và những ngôi nhà gỗ đặc trưng,lợp tôn của Đà Lạt hoà lẫn với Biệt thự cổ xưa của Pháp để lại,như bức tranh “thủy mặc” ,có những gam màu không thể diễn tả hết cái đẹp “Liêu trai” của Núi,của Hồ,của Sương…trộn vào nhau được!

Đà Lạt của “Chiều xuống”, của “Hoàng hôn” thật huyền bí và bềnh bồng…

Nếu lang thang vòng quanh Hồ Xuân Hương ,đi hết một vòng để ngắm toàn cảnh từ Tháp Lycee, Nóc Nhà Thờ Con Gà,Thủy Tạ,…mờ ảo trong sương sớm hay hoàng hôn về chiều…,bạn sẽ thấy lòng bâng khuâng ,phiêu lãng như sương…!

Chử “Buồn” đã trở thành “Đặc sản” riêng cho Đà Lạt.

Những đôi nhân tình khi yêu nhau đều chọn Đà Lạt để hưởng những ngày “lãng mạn” ở Thành phố sương mù.

Mình chỉ muốn nói về khung cảnh đã làm nên nét “buồn” của Đà Lạt.

Nhưng cái “Buồn” này không mang đến cảm xúc tuyệt vọng,hay mang đến sự chia ly,hụt hẫng…mà theo mình cái “buồn” như thấm đẫm vào trong,như sương,như mưa phùn…không đủ làm “ướt” bên trong,nhưng đủ “lạnh vào hồn”,để khi xa Đà Lạt rồi mới nhớ và cảm nhận “buồn”!

– Nói về “Huế Buồn”!

“Anh ơi! dù có lênh đênh trăm núi ngàn sông

Xin anh chớ quên Huế buồn muôn thuở, và em nhé anh

Anh ơi! một phút bên nhau cũng là muôn thuở.

Xin anh nhớ đừng quên Huế và Em “*

* Bản nhạc “ Huế và Em” của NS.Nhật Ngân .

Mình sinh ra ở Thành Phố Huế ( Nam Giao), đã sống qua thời ấu thơ và tuổi trẻ,đến năm mình 18 tuổi mới xa Huế.

Huế đã để lại trong mình biết bao kỷ niệm. Mình cũng đã có sinh hoạt Hướng Đạo,nên cũng dạo xe đến những địa danh đẹp và nổi tiếng của Huế,những Đền đài,Lăng tẩm,Đại nội,Đồi Vọng Cảnh,Dòng Thiên An,…xuôi dòng Hương giang,lên Thiên Mụ về Thuận An…!

Huế có nét riêng và cái “Buồn” riêng của Huế không giống với cái “Buồn” của Đà Lạt.

Huế có một nét riêng nữa là các Chùa: Chùa ở Huế thì nhiều không đếm được,từ trong Thành Phố như Chùa Diệu Đế,..cho đến các Chùa Thiên Mụ,Từ Đàm,Báo Quốc,Từ Hiếu…

Sau này còn có Trúc Lâm Bạch Mã,Huyền Không Sơn Thượng…

Nếu bước vào địa giới của Chùa,là như đã bước vào cảnh giới khác của đời thường: Như tỏa ra nguồn “Năng lượng lành”, khiến cho mình như thoát tục,như lạc vào cõi Tiên. Một không gian yên tĩnh đến lạ kỳ,không thấy các nhà Sư và chú Tiểu,chỉ tự mình đi nhẹ bước,êm thật êm,..như nghe cả nhịp đập trái tim mình.

Còn khi bạn ngồi trên thuyền,xuôi dòng Hương giang vào lúc hoàng hôn,nắng rơi nhẹ trên mặt nước,loang loáng ánh vàng…nghe văng vẳng giọng hò Huế…Ôi chao “Răng mà da diết rứa thê” … như lời câu hát “ Xin anh nhớ đừng quên Huế và em…”!

“Đọ”, cái “ buồn “ của Huế là rứa “đọ” ! Nó lâng lâng,nó bềnh bồng ,dứt ra không được..như mưa Huế dài dẳng…Mưa chi mà thúi đất,thúi đai…Mưa từ hôm trước kéo dài hôm sau…mưa làm như thể gặp nhau,mưa như rứa đó làm tau thêm buồn…!

Mưa Huế là “Đặc sản” riêng của Huế,nhưng nhờ có Mưa Huế mới có cái “buồn muôn thuở”:

“ Xin anh chớ quên Huế buồn muôn thuở “!

Ai đã từng nếm trãi mưa Huế,mới thấy cái “buồn” thật là lê thê và da diết chi lạ….!

“Hò ơi… Ơi hò…

Chiều mưa phố buồn

Chiều mưa phố xưa u buồn có ai mong đợi

Một người biền biệt nơi mô

Để nhớ với thương một người..”*

Bản nhạc Mưa trên Phố Huế của NS.Minh Kỳ nghe răng mà buồn da diết!

Ôi,biết nói thêm về cái “buồn” của Huế ra răng hè…

Nét trầm tư của Huế : Cả không gian Huế như một bức tranh diệu kỳ: Dòng Hương giang như dãi lụa tô điểm thêm nét kiêu sa của Huế ,của Hoàng Thành soi bóng…của Đền đài Lăng tẩm…và con người của Huế!

Xuôi về Vỹ Dạ ,và rồi về Nam Phổ để thấy những Hàng cau,những Vườn trầu ,..mà bài thơ: Về thăm thôn Vỹ của Thi sĩ Hàn Mặc Tử quá nổi tiếng,mà ai cũng thuộc lòng:

“Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên.

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền. “

Huế buồn như rứa đọ, mình muốn các bạn ra thăm Huế là phải ở với Huế qua những ngày mưa dai dẳng và phải “sống” cùng Huế những ngày Đông lạnh,những ngày mà Huế gồng mình với” lụt” !

“Nước Sông Hương vẫn đầy”

Mùa lụt của Huế thì ghê gớm lắm,nước sông Hương đỏ ngầu cuồn cuộn đổ về,tràn qua Đập Đá..Huế thành biển nước.

Mùa lụt ở Huế thật buồn:

“Quê hương em nghèo lắm ai ơi

mùa đông thiếu áo hè thì thiếu ăn

Trời rằng, trời hành cơn lụt mỗi năm à ơi

khiến đau thương thấm tràn

lấp Thuận An để lan biển khơi ơi hò ơi.”*

Bản nhạc Tiếng Sông Hương của NS.Phạm Đình Chương!

Chỉ tản mạn rứa mà mình cũng chưa nói hết được cái “Buồn” của Huế.

Giờ xa Huế rồi,mỗi lần mưa dai dẳng là nhớ Huế chi lạ!

Nhưng mình thích nhất câu: “ Huế buồn muôn thuở “

Xin anh nhớ đừng quên Huế và em!

HÀN Tuấn

Bài viết mới

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bạn có quan tâm
Close
Back to top button