MÙA HOA BAN
Như bèo nước hợp để rồi tan
Chạnh nỗi từ ly nhớ rẻo ngàn
Giữa cảnh mơ sầu bên vạt suối
Hoa gầy mộng dỗi phía đồi ban
Tình xưa ngõ vắng làn sương lạnh
Nẻo cũ chiều loang sợi gió hàn
Phía ở chân trời trăng rạng vỡ
Đêm huyền ảo diệu bóng dần lan
Lạnh tháng ba về vẫn tỏa lan
Nàng bân gợi mỏng áo sương hàn
Hoe vàng cảnh núi triền lau sậy
Điểm trắng nương đồi những nụ ban
Ngõ mộng phiêu bồng nơi chốn thẳm
Đường mơ lạc bước giữa non ngàn
Đong đầy kỷ niệm chiều chia cách
Bóng ngả vương lòng nỗi hợp tan
“Như bèo nước hợp để rồi tan
Chạnh nỗi từ ly nhớ rẻo ngàn”
Hai câu thơ mở ra như một tiếng chạm rất khẽ vào miền ký ức, nơi hợp tan không còn là biến động mà trở thành một trạng thái lặng của tâm. Từ dư âm ấy, “Mùa Hoa Ban” gợi ra một hành trình nội tâm, nơi người đọc không cần vội hiểu mà chỉ cần chậm lại để cảm. Trước hết là cảnh, suối, đồi, sương, trăng, hoa ban hiện ra trong một lớp mờ nhẹ của tháng Ba. Nhưng cảnh không chỉ để nhìn, mà là sự phản chiếu của tâm. Khi tâm lặng, cảnh cũng lặng; khi tâm còn vướng, cảnh nhuốm màu chia ly, lạnh và xa. Những hình ảnh như “hoa gầy mộng dỗi”, “trăng rạng vỡ” không đơn thuần là miêu tả, mà là dấu vết của một cái thấy còn phân biệt, vẫn còn xưa và nay, hợp và tan, đến và đi, nên mới khởi sinh buồn và nhớ. Tuy vậy, bài thơ không dừng lại ở cảm xúc ấy. Qua hai khổ thơ, cảm xúc vận hành như một vòng tròn, khởi lên từ hoài niệm rồi lắng xuống trong nhận ra. “Bèo nước hợp tan” không còn là lời than mà trở thành một cách gọi tên quy luật. Không cưỡng cầu, không níu giữ, chỉ lặng lẽ nhìn. Ở tầng sâu hơn, nỗi buồn dần mất đi sắc cạnh, trở nên mềm như sương, như bóng ngả, như một điều đã hiểu mà không cần giãi bày. Khi ấy, ký ức không còn là gánh nặng, mà là một phần đã đi qua. Đọc đến đây, có thể không còn thấy một câu chuyện cụ thể, chỉ còn lại một trạng thái, thấy mọi thứ đến rồi đi, và lòng mình lặng theo. Hoa ban vẫn nở, sương vẫn rơi, trăng vẫn sáng, chỉ là người nhìn, nếu đủ tĩnh, sẽ không còn bận lòng về còn hay mất.
✒️ Lisa La
