VỀ ĐI EM
Về đi em..
Cội mai già chờ đợi
Ngày tháng mỏi mòn lạnh buốt thấu xương
Em trở về để thắp những niềm thương
Anh cất giữ trong từng con đường nhỏ
Những chiếc lá khẽ rung mình trong gió
Thì thầm lời yêu khi có em về…
Về đi em…
Đã qua rồi những cơn mê
Của ngày tháng vàng thu trút lá
Nỗi buồn nào cũng theo rơi lả tả
Trời cuối thu cũng rớt những giọt sầu
Mình tương tư theo những giọt mưa ngâu
Hoài mong ước có một ngày chung lối…
Về đi em…
Nhớ một thuở mình bên nhau rất vội
Nơi góc trường cành phượng vĩ đong đưa
Tiếng ve sầu réo gọi buổi tiễn đưa
Em dời gót đến phương trời biền biệt
Khoảng trống trong anh muôn ngàn luyến tiếc
Dấu tình em trong ngăn kéo buồng tim
Về đi em…
Mình ôn lại những chuỗi ngày sắc tím
Hoa bướm chuyện trò lời mật ngọt cho nhau
Nắng ươm vàng trên lộc biếc xanh màu
Em về nhé mùa xuân anh mong nhớ…
Phạm Thanh Nhàn
“Về đi em!” Chỉ có ba từ ngắn mà lời gọi này như gợi lại cả một miền ký ức đã ngủ quên trong chính mình. “Về đi em…” trong bài thơ không phải là một câu mời, mà là một nhịp đập. Nó lặp lại như tiếng gõ cửa thời gian, dù rất nhẹ, nhưng đủ làm rung lên những lớp trầm tích cảm xúc tưởng đã lắng yên.
Bài thơ mở ra bằng hình ảnh “cội mai già chờ đợi”, một ẩn dụ tĩnh và sâu. Mai không chỉ là cây, mà là ký ức đã hóa thân thành thân gỗ, rễ sâu, đứng đó chịu đựng thời gian. Cái “lạnh buốt thấu xương” không còn là thời tiết nữa, mà là sự kéo dài của vắng mặt. Ở đây, nỗi nhớ không bùng cháy, nó âm ỉ như than hồng trong tro, càng lâu càng thấm.
Những câu thơ tiếp theo khẽ chuyển động. “Những chiếc lá khẽ rung mình trong gió, thì thầm lời yêu khi có em về…” cho thấy thi pháp nhân hóa được dùng rất tiết chế. Không có sự phô trương, chỉ là một cách để thiên nhiên trở thành đồng lõa của cảm xúc. Khi em trở về, không chỉ con người thay đổi, mà cả không gian cũng cựa mình. Tình yêu vì thế không nằm ở hai phía, mà lan ra, thấm vào từng chi tiết nhỏ bé.
Đến đoạn thứ hai, thời gian bắt đầu rơi. “Ngày tháng vàng thu trút lá” không chỉ là tả cảnh, mà là một chuyển nghĩa, khi thu không còn là mùa mà trở thành một trạng thái. Những “cơn mê” đã qua đi, nhưng dư âm của nó vẫn còn, như những chiếc lá rơi “lả tả”, một từ láy gợi sự rời rạc, tan tác. “Trời cuối thu cũng rớt những giọt sầu” khiến nỗi buồn không còn thuộc về con người, mà lan sang cả bầu trời. Ở tầng ý này, cảm xúc cá nhân được mở rộng, khiến nỗi nhớ trở nên không còn giới hạn.
“Mưa ngâu” xuất hiện như một điểm chạm văn hóa, biểu tượng của chia lìa và mong ngóng. Nhưng điều đáng chú ý không phải là điển tích, mà là cách tác giả đặt “mình tương tư theo những giọt mưa ngâu”. Không phải trong hay giữa, mà là theo, một chuyển động. Nỗi nhớ không đứng yên, nó trôi và kéo người theo như một dòng chảy không thể cưỡng.
Đoạn thơ thứ ba là nơi ký ức được cụ thể hóa. “Góc trường”, “cành phượng vĩ”, “tiếng ve sầu” là những hình ảnh quen thuộc, gần như ai cũng từng đi qua. Chính sự quen thuộc ấy lại làm nên sức nặng, bởi khi ký ức có hình, có màu, có âm thanh, nó không còn là ý niệm mà trở thành một nơi chốn. Khi “em dời gót đến phương trời biền biệt”, cái mất không chỉ là một người, mà là cả một không gian sống.
“Dấu tình em trong ngăn kéo buồng tim” là một câu thơ rất đắt. “Ngăn kéo” là nơi cất giữ những gì riêng tư và kín đáo, chỉ mở ra khi không còn ai nhìn thấy. Tình yêu ở đây không còn hiện hữu bên ngoài, mà được lưu trữ bên trong như một vật quý, nhưng cũng là thứ không thể chạm lại như xưa.
Đến đoạn cuối, giọng thơ dịu xuống. Không còn là nỗi buồn rơi rụng, mà là một lời mời gọi nhẹ nhàng. “Mình ôn lại…”, “em về nhé…” gợi một trạng thái lắng dịu. Những “chuỗi ngày sắc tím”, “hoa bướm chuyện trò”, “nắng ươm vàng” đều mang sắc thái hồi sinh. Nếu thu là tan rã, thì xuân là kết tụ. “Mùa xuân anh mong nhớ” vì thế không chỉ là một mùa trong năm, mà là trạng thái của đoàn viên.
Và có khi, sự trở về ấy không mang hình dáng của một người, mà chỉ là một hơi ấm rất khẽ đi qua lòng. Sau tất cả, điều còn lại không phải là giữ hay mất, mà là cách con người học được để bình yên với những gì đã từng. Vì đôi khi, điều ta chờ đợi không phải là ai đó bước qua ngõ nhỏ, mà là khoảnh khắc lòng mình thôi hoang vắng.
✒️ Lisa La
