V Ề T H Ô I
Anh cứ về trả phố lại đi anh
Cho người ta yêu nhau trong thắm thiết
Về với đồng xanh cánh cò nghiêng chao liệng
Nưng nứt phù sa ta hẹn
những mùa vàng
Về với cánh cò xưa mẹ hát ru anh
Về với hàng cau vừa ra hoa chớm nụ
Cỏ biếc xanh lê, bãi bờ… mùa lam lũ
Với ngô khoai, hai bữa mắm dưa cà
Anh cứ về dẫu có rét Tháng ba
Còn vui hơn khi ở chốn phồn hoa
đô thị
Sao cứ hẹn hoài, hay đợi gì nơi ấy?
Để mái đình cong, cây đa, giếng nước
tuổi thơ còn…
Về đi anh
như ngày xưa mẹ chờ đợi bữa cơm
Chân sáo nhảy tung tăng trên bờ đê lộng gió
Con diều giấy đứt dây rơi xuống bờ ao nhỏ
Nước mắt giụa giàn khóc kể
dấu roi ghim
Xưa…
ngót mấy mươi năm, lằn dọc vết roi tìm
Về đi anh
quê mình mùa này bưởi vào mùa ngọt lịm
Lời hẹn phố đêm nao…
cứ để hoa xoan tự tím
“Trả phố cho người, ta yêu nhau”.(*)
Có những lúc ở giữa phố thị đông vui, người ta lại thèm một khoảng lặng vừa đủ để nghe rõ lòng mình. “Về thôi” nghe như lời ai thủ thỉ bên tai, một nhịp gọi khẽ, đến mức tưởng như chính mình đang nói với mình.
Tiếng “về” trong bài thơ không lặp lại, mà chuyển sắc. “Anh cứ về” là một lời khuyên. “Về đi anh” là một nài nỉ. Và có lúc chỉ còn “Về…” như một hơi thở. Chính sự biến thể ấy giữ nhịp cho toàn bài, điệp mà không trùng, dẫn cảm xúc từ ngoài vào trong, như một bước chậm dần của tâm trí khi bắt đầu lắng lại.
Trong nhịp lắng ấy, ký ức trong bài thơ cũng không đi theo một trật tự nào rõ ràng. Một cánh cò, một hàng cau, một bữa cơm. Rồi mẹ. Rồi phố. Rồi bờ đê, con diều đứt dây. Những mảnh rời nối nhau không bằng lý trí, mà bằng cảm giác, khiến dòng thơ không kể chuyện mà khẽ mở ra một miền nhớ, đứt nối, chập chờn, nhưng rất thật.
Những khoảng lặng xuất hiện đúng lúc. “Xưa…”, “tuổi thơ còn…”, “lời hẹn phố đêm nao…”. Người viết dừng lại, không nói hết, để phần chưa nói tự ngân. Và chính ở đó, ký ức không chỉ được nhớ, mà được sống lại.
Từ những mảnh rời ban đầu, ký ức dần kết hình. Cây đa, giếng nước, sân đình mở ra một không gian rộng, nơi con người từng thuộc về nhau. Rồi mọi thứ thu lại rất gần, cơm, mắm, dưa cà, một góc bếp, một mái nhà. Nỗi nhớ vì thế vừa có chiều rộng, vừa có nơi neo đậu.
Phố hiện ra không rõ hình, chỉ như một nơi của những cuộc hẹn còn dang dở. “Sao cứ hẹn hoài?” Câu hỏi nhẹ mà xoáy, như chạm vào một điều ai cũng từng trì hoãn.
Đang êm, ký ức bỗng khựng lại ở “lằn dọc vết roi”. Một vết gãy nhỏ, đủ làm nỗi nhớ không còn trơn tru. Tuổi thơ không chỉ có gió và diều. Nhưng chính điều đó giữ cho nỗi nhớ ở lại, sâu và thật.
Đọc đến cuối, dường như chỉ còn một cuộc đối thoại rất khẽ, giữa một bên đang gọi, và một bên còn chần chừ. Không có lời giải thích, chỉ còn một lời đặt nhẹ:
| Về thôi |
Không phải một nơi chốn. Chỉ là một chuyển động rất nhỏ, từ ngoài vào trong. Và khi đủ yên, ta mới nhận ra, điều mình thật lòng mong muốn chưa từng rời khỏi mình.
✒️ Lisa La
