Ở Huế, sau mỗi mùa nước bạc, người ta lại thấy những phiên chợ tạm mọc lên trên đầu cầu, bên sân đình, giữa lối làng còn loang bùn non.
Nước vừa rút. Mấy con đường quê, lối nhỏ đều còn vương lớp bùn nâu, ánh nắng muộn hong khô mái rạ, hong luôn mùi đất sau lụt.
Bên mé sông, đầu cầu, góc đường, sân làng … ở đâu chợ tạm cũng họp được – chẳng bảng hiệu chi, cũng không ranh giới, chỉ đôi tấm bạt cũ, vài chiếc mẹt tre kê lên gạch, rứa là thành chợ.
Người gánh, kẻ bưng, dáng người thấp thoáng giữa hơi đất còn ẩm. Tiếng gọi nhau khe khẽ, giọng Huế kéo dài nghe ngọt như câu hò buổi sớm:
“Rau ni mới hái chị ơi …”
“Cá đồng mơi ni, còn nhảy nơi tề O …”
Sau mấy ngày nước bạc, ai nấy đều rộc người đi đôi chút vì phải thức canh nước rồi lại phải dọn lụt. Nhưng kỳ lạ thay, ánh mắt họ vẫn sáng, vẫn hiền.
Họ ra chợ không chỉ để bán mua, mà để gặp lại nhau – để chắc dạ rằng, sau cơn bão lụt, vẫn còn người, còn làng, còn chỗ nhen lên hơi ấm đời thường.
Ở góc chợ, bà già rũ lại bó rau còn dính bùn. Đứa nhỏ ngồi nép bên mẹ, tay vọc mấy củ khoai, cười trong veo giữa khoảng trời vừa tạnh mưa.
Mùi bùn, mùi khói, mùi khoai nướng, cá khô quyện vào nhau – thứ hương quê cũ kỹ mà thương chi lạ.
Rồi từ chợ làng, những gánh hàng rong lại nối nhau đi qua cầu, qua phố. Người đàn bà với chiếc nón lá nghiêng che nửa khuôn mặt, vai đôi quang gánh như trĩu nặng dưới mưa. Cái áo tơi xanh sẫm giữa mưa trắng trời, từng bước lội qua nước, như thể cả kiếp người đã hóa thân vào dòng chảy ấy – lặng lẽ, bền gan mà kiêu hãnh.
Trên đầu cầu, vài gánh trái cây tạm bày dưới mưa. Bưởi vàng, ổi xanh, chôm chôm đỏ vẫn tươi rói giữa nước bạc.
Người bán ngồi thu mình trong manh áo mưa, không than, không thở, chỉ chờ vài người khách quen ghé lại, hỏi han đôi câu, rồi mua giúp mấy trái – như cách người Huế thương nhau thầm lặng giữa những ngày mưa lụt.
Không ai nhắc chi tới mất mát. Trong câu chuyện chợ chiều, chỉ còn tiếng thở dài nhẹ như gió thoảng:
“Nhà tui trôi mấy lu gạo đó nghe…”
“Ờ, còn người là mừng rồi…”
Rồi họ lại cười – cái cười chậm rãi, hiền lành như nắng muộn sau bão.
Giữa mênh mông nước bạc, người Huế vẫn giữ cho mình một cách sống – lặng lẽ mà bền bỉ, giản dị mà sâu như dòng sông Hương sau mùa giông gió. Và khi nắng lên, ta bỗng hiểu:
Trong từng gánh rau, trong mỗi nụ cười sau mùa lụt, là cả một tấm lòng quê – dịu dàng, nhẫn nại, và ấm như tro bếp cuối đông.
Huế, sau bao nhiêu mùa nước bạc, vẫn lặng lẽ mà bền bỉ như chính tình người nơi ấy.
✍️ Lisa La
📸 Huế mưa lụt
