Giới thiệu tác phẩm “Tháng Ba… Một Khoảng Trời Để Yêu Thương” của tác giả Vọng Thanh
THÁNG BA… MỘT KHOẢNG TRỜI ĐỂ YÊU THƯƠNG
(Viết nhân ngày Quốc Tế hạnh phúc 20/3)
__________
Em có về nhặt lại khoảng trời thương
Nhặt nắng sân trường nhặt mùa xuân hương bưởi
Níu chút gió vườn sau miền quê ngoại
Kẻo phiên chiều lạc bữa nuối tiếc xa
Em có về nhặt lại một Tháng ba
Nhặt lời ru điệu hò của mẹ
Nhặt bông cỏ may chiều ven đê lộng gió
Những tháng năm yên ả
sợ không còn
Về đi em điểm lại dấu chân son
Nghe tuổi xuân còn bao mùa được mất
Để kí ức, dài thêm chiều tất bật
Để ngõ xưa, hoa gạo thắp đỏ trời
Về nha em neo lại một dòng trôi
Thương lại tuổi mình, đôi mươi, mười tám
Thương sợi khói bên bếp chiều chạng vạng
Thương đám lục bình
thương tiếng Bìm bịp kêu…
… Và thương
thương cả trăm chiều
Thương anh
thương cả…
những điều nghĩa nhân…
vọngthanh
THÁNG BA
– Nơi ký ức neo lại những điều nghĩa nhân
Lời bình của TS. Bùi Quang Xuân đã mở ra một không gian hồi ức dịu dàng trong bài thơ “Tháng Ba… Một khoảng trời để yêu thương” của nhà thơ Vọng Thanh, giúp người đọc nhận ra vẻ đẹp của tình quê, ký ức và những rung động rất đỗi nhân văn. Từ nhịp cầu cảm xúc ấy, Sắc Màu Việt xin được cùng độc giả tiếp tục dạo bước trong không gian lắng sâu của bài thơ.
Bài thơ mở ra bằng một cử chỉ rất lạ: “nhặt lại khoảng trời thương.”
Không phải tìm, không phải gọi, mà là nhặt. Từ ấy gợi một động tác chậm rãi và nâng niu, như khi người ta cúi xuống gom lại những mảnh nắng cũ của đời mình. Nhưng đọc chậm hơn một chút, người ta nhận ra phía sau cử chỉ dịu dàng ấy còn ẩn một nỗi lo âm thầm. Bởi giữa mạch hồi ức êm đềm, tác giả khẽ thốt lên:
“Những tháng năm yên ả
sợ không còn.”
Chỉ hai dòng ngắn thôi mà như một khe nứt rất nhỏ trong dòng ký ức. Hóa ra việc “nhặt lại” không chỉ vì nhớ, mà còn vì sợ. Sợ rằng những tháng năm bình yên ấy, từ sân trường, hương bưởi đến bông cỏ may hay làn gió vườn sau, một ngày nào đó sẽ phai mờ trong trí nhớ con người. Và thế là bài thơ trở thành một cử chỉ gìn giữ ký ức trước khi thời gian cuốn đi.
Đọc kỹ hơn, ta nhận ra bài thơ được dệt bằng những động từ rất đặc biệt:
“nhặt, níu, điểm lại, neo, thương”.
Chúng giống như những bước chuyển tinh tế của tâm hồn khi con người ngoảnh lại đời mình. Ban đầu chỉ là nhặt lại những mảnh ký ức rơi rớt. Rồi cố níu một chút gió quê, một chút lời ru của mẹ. Sau đó là điểm lại dấu chân son của tuổi trẻ. Và khi thời gian đã trôi xa hơn nữa, con người chỉ còn một cách: neo lại một dòng đời đang chảy. Nhưng sau tất cả, điều ở lại không phải là ký ức nguyên vẹn, mà là cảm giác thương, thứ tình cảm lặng lẽ ôm trọn cả những gì đã qua.
Trong dòng chảy ấy, hình bóng “em” được gọi về như một người tri kỷ của ký ức. Nhưng “em” dường như không chỉ là một con người cụ thể. Đó có thể là tuổi trẻ, là miền trong trẻo của tâm hồn, là phần ký ức mà mỗi người đều mang theo suốt đời mình. Vì thế câu thơ “Về đi em điểm lại dấu chân son” nghe như một lời tự nhắc dịu dàng: hãy quay về nhìn lại những bước chân của chính mình trước khi chúng bị phủ mờ bởi bụi thời gian.
Càng đi sâu vào bài thơ, người đọc càng nhận ra một đường cong thời gian lặng lẽ. Từ nắng sân trường và hương bưởi của tuổi học trò, đến những mùa được mất của tuổi trẻ, rồi dừng lại ở khói bếp chiều chạng vạng và tiếng bìm bịp gọi mùa nơi đồng quê. Những hình ảnh ấy không chỉ là cảnh vật. Chúng mang theo cả một tầng văn hóa ký ức của làng quê Việt: hoa gạo đỏ trời, cỏ may ven đê, lục bình trôi trên sông. Mỗi chi tiết như một mảnh ký ức chung mà nhiều người đọc có thể nhận ra đâu đó trong chính đời mình.
Và rồi bài thơ khép lại bằng một đoạn thơ rất lạ, như tiếng nói đang nghẹn lại giữa chừng:
“… Và thương
thương cả trăm chiều
Thương anh
thương cả…
những điều nghĩa nhân…”
Nhịp thơ bỗng chậm lại, tách dòng như một hơi thở dài. Tình cảm riêng tư ở đây không dừng lại ở một người, mà lặng lẽ mở rộng ra một miền cảm xúc lớn hơn. Từ “thương anh”, câu thơ đi tiếp đến “những điều nghĩa nhân”, như thể tình yêu cá nhân cuối cùng cũng hòa vào một tình thương rộng hơn dành cho con người và cuộc đời.
Có lẽ vì thế, bài thơ của Vọng Thanh không chỉ là một bản tình ca của ký ức. Nó còn giống một lời nhắc dịu dàng rằng con người chỉ giữ được những giá trị nghĩa nhân khi còn biết quay về với nguồn cội của mình, với tuổi trẻ, với quê hương và với những tháng năm bình dị từng nuôi lớn tâm hồn.
Tháng Ba trong bài thơ vì vậy không chỉ là một mùa.
Đó là một khoảng trời của ký ức, nơi mỗi người có thể lặng lẽ cúi xuống nhặt lại cho mình một chút nắng cũ, một chút hương quê, và đôi khi… nhặt lại cả chính mình.
Xin cảm ơn TS. Bùi Quang Xuân với lời bình giàu tâm huyết và nhà thơ Vọng Thanh với bài thơ thấm đẫm nghĩa tình đã gửi gắm tác phẩm trên diễn đàn, để từ đó Nhịp Cầu Văn Chương SẮC MÀU VIỆT có thêm một dịp nối những tâm hồn yêu chữ, yêu thơ lại gần nhau hơn.
✒️ Lisa La
